تیم فوتبال ایران بامداد شنبه ششم تیرماه در آخرین مسابقه خود در مرحله گروهی جام جهانی ۲۰۲۶، مقابل مصر قرار میگیرد؛ مسابقهای که حالا بیش از هر زمان دیگری به نقطه تعیینکننده سرنوشت شاگردان امیر قلعهنویی تبدیل شده است.
ایران پس از دو تساوی برابر نیوزیلند و بلژیک، با دو امتیاز در رتبه دوم گروه جی (G) قرار دارد و روی کاغذ برای صعود همچنان شانس قابلتوجهی دارد، اما نتایج دو شب اخیر در سایر گروهها معادلات را پیچیدهتر کرد، به طوری که برخلاف برخی ادعاهای قبلی، دیگر تساوی برابر مصر تضمینی برای صعود ایران نیست.
تا چند روز قبل، بسیاری از مجریان ورزشی در ایران و رسانههای نزدیک به فدراسیون فوتبال چنین القا میکردند که اگر تیم ایران بتواند از مصر یک امتیاز بگیرد، صعودش تقریبا قطعی خواهد بود، اما کامل شدن جدول چند گروه دیگر و افزایش تعداد «تیم سومهای» چهار امتیازی، وضعیت را تغییر داد. اکنون اگر ایران با مصر مساوی کند، سه امتیازی میشود و تفاضل گلش صفر باقی میماند. وضعیتی که همچنان امیدبخش است، اما دیگر بدون اما و اگر نیست.
در میان تیم سومهایی که مسابقاتشان به پایان رسیده، بوسنی، پاراگوئه، اکوادور و سوئد همگی با چهار امتیاز بالاتر از ایران قرار دارند. بسیاری از مفسران و کارشناسان میگویند تیم ملی ایران به امید کسب یک تساوی به مصاف مصر خواهد رفت. در مقابل، کره جنوبی با سه امتیاز و تفاضل منفی یک و اسکاتلند با سه امتیاز و تفاضل منفی سه، در صورت تساوی ایران برابر مصر، پایینتر از شاگردان قلعهنویی خواهند ایستاد. همین مسئله باعث میشود که تساوی هنوز سناریویی کاملا مردود نباشد، اما ایران را به نتایج سایر گروهها وابسته میکند.
به بیان ساده، برد برابر مصر همه معادلات را کنار میزند و صعود ایران را قطعی میکند و شکست، با توجه به نتایج رقمخورده در دیگر گروهها، به معنای حذف قطعی خواهد بود، اما تساوی ایران را در منطقه خاکستری قرار میدهد؛ جایی میان امید و اضطراب، با شانسی که همچنان قابلتوجه است، اما دیگر نمیتوان آن را قطعی دانست.
این تغییر وضعیت اهمیت مسابقه با مصر را دوچندان کرده است. ایران دیگر نمیتواند تنها با رویکرد حفظ نتیجه وارد زمین شود، زیرا یک تساوی ممکن است کافی باشد و ممکن است هم نباشد. از سوی دیگر، حملات بیمحابا به دروازه تیمی مانند مصر هم که در دو مسابقه نخست، نشان داد آمادهترین و منسجمترین تیم این گروه محسوب میشود، میتواند خطرناک باشد.
مصر با چهار امتیاز صدرنشین گروه است. شاگردان حسام حسن ابتدا برابر بلژیک به تساوی رسیدند و سپس مقابل نیوزیلند، با وجود خوردن گل نخست، بازی را با پیروزی سه بر یک به پایان رساندند. این تیم برخلاف تصور رایج، تنها به محمد صلاح متکی نیست و عمر مرموش، امام عاشور و دیگر بازیکنان هجومی مصر هم در دو دیدار گذشته نشان دادند که تیمشان در انتقال از دفاع به حمله سرعت بالایی دارد و میتواند از کوچکترین اشتباه دفاعی حریف استفاده کند.
حسام حسن، سرمربی مصر نیز پیش از مسابقه تاکید کرد که تیمش برای پیروزی وارد زمین خواهد شد و قصد ندارد تنها به حسابوکتابهای جدول نگاه کند. این موضع برای ایران نگرانکننده است، زیرا نشان میدهد مصر قرار نیست محتاطانه بازی کند و با توجه به احتمال بالای پیروزی بلژیک مقابل نیوزیلند، مصریها برای حفظ صدرنشینی و بازی با تیمی مناسبتر در مرحله حذفی، حتما باید ایران را ببرند.
بلژیک در این گروه دو امتیازی است و در صورت برد پرگل نیوزیلندــ و در صورت تساوی مصر با ایرانــ با امتیاز برابر اما به دلیل تفاضل گل بهتر، در صدر گروه قرار میگیرد.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
امیر قلعهنویی در نشست خبری پیش از مسابقه گفت که ایران برای سناریوهای مختلف برنامه دارد. او مصر را تیمی بابرنامه و خطرناک توصیف کرد و گفت کادر فنی ایران فقط روی مهار محمد صلاح تمرکز نکرده است، بلکه قصد دارد کل ساختار هجومی مصر را کنترل کند. قلعهنویی بار دیگر به مشکلات آمادهسازی، سفرهای طولانی، محدودیتهای ویزا و زمان اندک ریکاوری هم اشاره کرد، اما افزود که تیمش نسبت به دو مسابقه قبلی، شرایط بهتری دارد.
با این حال، آنچه در دو بازی نخست از تیم ایران دیده شد، نگرانیها را برطرف نمیکند. ایران در بازی نخست برابر نیوزیلند، ضعیفترین تیم جام از نظر ردهبندی فیفا، دو گل خورد و خوششانس بود که بازنده نشد. در دیدار دوم برابر بلژیک، نیز اگرچه مساوی بدون گل در ظاهر ارزشمند بود، ایران در بسیاری از دقایق بازی با دفاعی فشرده و اتوبوسی مقاومت کرد و حتی پس از اخراج ناتان انگوی در دقیقه ۶۶ هم نتوانست کنترل مسابقه را در اختیار بگیرد.
نکته نگرانکنندهتر این است که ایران در هر دو بازی، در نیمه دوم ضعیفتر از نیمه اول ظاهر شد. این موضوع میتواند نشان دهد که تیمهای حریف بهسرعت برنامههای تاکتیکی قلعهنویی را میخوانند یا بازیکنان ایران با توجه به میانگین سنی بالا، در حفظ ریتم و فشار بدنی دچار مشکل میشوند. ایران مقابل بلژیک با میانگین سنی بیش از ۳۲ سال، یکی از مسنترین ترکیبهای تاریخ جام جهانی را به میدان فرستاد و این آمار در مسابقهای برابر خط حمله سریع مصر میتواند نگرانکننده باشد.
در کنار همه این محاسبات، سایه یک آمار تاریخی نیز روی مسابقه سنگینی میکند. تیم فوتبال ایران در جام جهانیهای قبلی، در مسابقه سوم مرحله گروهی معمولا ناکام بوده و هیچگاه نتوانسته است در این دیداری راه صعود را با پیروزی باز کند.
در جام جهانی ۱۹۹۸، ایران پس از پیروزی تاریخی برابر آمریکا در مسابقه دوم، در مسابقه سوم از آلمان شکست خورد و حذف شد. سال ۲۰۰۶ هم در دیدار سوم برابر آنگولا با تساوی متوقف شد، هرچند پیشتر عملا از دور رقابتها حذف شده بود. در جام جهانی ۲۰۱۴، شکست در مسابقه آخر برابر بوسنی پایان کار ایران بود. در سال ۲۰۱۸ نیز تساوی مقابل پرتغال برای صعود کافی نشد و در جام جهانی ۲۰۲۲ قطر، شکست برابر آمریکا در مسابقه سوم، بار دیگر رویای صعود را از بین برد.
اکنون تیم ایران دوباره به مسابقه سوم رسیده، جایی که تاریخ معمولا علیه این تیم بوده است. تفاوت این دوره در آن است که مدل جدید جام جهانی، هنوز روزنههایی را برای صعود باز گذاشته، هرچند با نتایج اخیر، این روزنهها کوچکتر شدهاند و دیگر نمیتوان با اطمینان گفت که تساوی برابر مصر برای صعود کافی خواهد بود، همانطور که نمیتوان شانس ایران را کاملا ناچیز دانست.
همین وضعیت مسابقه با مصر را به آزمونی دشوار برای قلعهنویی تبدیل کرده است. او باید میان احتیاط و جسارت تعادل برقرار کند. نه میتواند تیمش را صرفا برای تساوی به زمین بفرستد و نه میتواند برابر خط حمله سریع مصر، بیمحابا بازی کند. شاید سرنوشت ایران هم در همین انتخاب تاکتیکی رقم بخورد.
برای تیم فوتبال ایران، معادله روشنتر از همیشه و در عین حال پیچیدهتر از ادعای رسانههای داخلی است؛ برد برابر مصر یعنی صعود قطعی، شکست یعنی حذف و تساوی یعنی انتظار، اضطراب و چشم دوختن به نتایج دیگر گروهها؛ واقعیتی که حالا جای روایتهای خوشبینانه را گرفته است.
