با نزدیک شدن جام جهانی ۲۰۲۶ به حساس‌ترین روزهای مرحله حذفی، چهره مدعیان قهرمانی نیز رفته‌رفته مشخص‌تر می‌شود. بامداد دوشنبه ۱۵ تیر، نروژ با تداوم نمایش عالی خود و درخشش ارلینگ هالند، برزیل پرافتخار را از گردونه رقابت‌ها کنار زد و انگلستان نیز با پیروزی مقابل مکزیک در ورزشگاه آزتکا، راهی مرحله یک‌چهارم نهایی شد تا حالا از میان سه کشور میزبان، تنها آمریکا همچنان در جدول مسابقات باقی بماند.

دوشنبه شب نیز دو نبرد بزرگ میان پرتغال و اسپانیا و همچنین بلژیک و آمریکا برگزار می‌شود و سپس در روز بعد، دو دیدار پایانی مرحله یک‌هشتم میان آرژانتین و مصر و سوییس و کلمبیا، تکلیف هشت تیم نهایی جام را مشخص خواهد کرد.

جام جهانی ۲۰۲۶ بار دیگر ثابت کرد که در فوتبال امروز دنیا، دیگر نام‌های بزرگ به‌تنهایی تضمین‌کننده موفقیت نیستند. حذف زودهنگام آلمان، هلند و اروگوئه، صعود تیم‌هایی مانند مصر و نروژ و نمایش درخشان مراکش، اکنون با حذف برزیل وارد مرحله تازه‌ای شده است. تیمی که نزدیک به چهار دهه بود دست‌کم خود را به جمع هشت تیم پایانی جام جهانی می‌رساند، این بار پیش از رسیدن به یک‌چهارم نهایی، از تیمی شکست خورد که تا دوره‌های قبل حتی راه یافتنش به جام جهانی نیز اتفاقی ویژه تلقی می‌شد.

درخشش وایکینگ

دیدار نروژ و برزیل از همان دقایق ابتدایی نشان داد شاگردان کارلو آنچلوتی با تیمی متفاوت روبه‌رو هستند. نروژی‌ها بدون ترس بازی کردند و چند بار دروازه برزیل را تهدید کردند و اگرچه برزیل بیشتر مالک توپ بود، در خلق موقعیت‌های خطرناک موفق نبود و در بسیاری از دقایق مسابقه، ریتم بازی را به تیم اروپایی واگذار کرد.

نیمه دوم هم کلا به صحنه نمایش ارلینگ هالند تبدیل شد. مهاجم منچسترسیتی با دو گل تعیین‌کننده، یکی از بزرگ‌ترین شگفتی‌های این جام را رقم زد و حتی پنالتی دقیقه‌های پایانی نیمار نیز نتوانست مانع حذف سلسائو شود.

این نخستین بار از جام جهانی ۱۹۹۰ است که برزیل پیش از مرحله یک‌چهارم نهایی از مسابقات کنار می‌رود.

کارلو آنچلوتی پس از مسابقه اعتراف کرد تیمش نتوانست فشار لازم را روی دفاع نروژ وارد کند و در بسیاری از لحظات، با احتیاط بیش‌ازاندازه بازی کرد. او همچنین تاکید کرد که برزیل برای آینده به بازسازی و ورود نسل جدیدی از بازیکنان نیاز دارد؛ اظهارنظری که بسیاری آن را آغاز دوره‌ای تازه برای فوتبال این کشور می‌دانند.

اشک‌های اسطوره

اما مهم‌ترین تصویر شب نه گل‌های هالند و نه حذف پرافتخارترین تیم تاریخ جام جهانی، بلکه اشک‌های نیمار پس از سوت پایان مسابقه بود. ستاره ۳۵ ساله فوتبال برزیل که تنها گل تیمش را از روی نقطه پنالتی به ثمر رساند، پس از مسابقه اعلام کرد که این آخرین حضورش با پیراهن تیم ملی بود.

او در حالی که به‌شدت تحت تاثیر احساساتش قرار داشت، گفت: «تلاش کردم، تلاش کردم... دیگر تمام شد. از همین ورزشگاه شروع کردم و در همین ورزشگاه هم تمامش کردم.» اشاره نیمار به ورزشگاه نیوجرسی بود؛ همان جایی که ۱۶ سال پیش نخستین بازی ملی خود را برای برزیل انجام داد و برای آخرین مسابقه‌ ملی‌اش نیز همانجا به میدان رفت.

اگرچه نیمار هرگز نتوانست جام جهانی را بالای سر ببرد، با ۸۰ گل و ده‌ها پاس گل، پرافتخارترین گلزن تاریخ تیم ملی برزیل محسوب می‌شود و یکی از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های فوتبال این کشور در دو دهه اخیر بوده است. با این حال، نسل او نیز مانند نسل‌های پس از قهرمانی ۲۰۰۲، ناکام ماند و انتظار برزیلی‌ها برای فتح ششمین جام جهانی دست‌کم تا سال ۲۰۳۰ ادامه پیدا خواهد کرد.

حذف برزیل این پرسش را هم دوباره زنده کرد که آیا فوتبال ملی این کشور پس از سال‌ها اتکا به ستاره‌های تکنیکی، نباید در سبک بازی و ساختار پرورش بازیکن تغییر بنیادین ایجاد کند؟ آن هم در شرایطی که فاصله تاکتیکی میان قدرت‌های سنتی و تیم‌های در حال پیشرفت بیش از هر زمان دیگری کاهش یافته است و دیگر نمی‌توان تنها با اتکا به تاریخ و استعداد فردی، انتظار قهرمانی داشت.

صعود از جهنم آزتکا

چند ساعت پس از حذف برزیل، انگلستان نیز یکی از دشوارترین آزمون‌هایش را در این جام پشت سر گذاشت. سه‌شیرها در ورزشگاه آزتکای مکزیک و مقابل ده‌ها هزار هوادار میزبان، موفق شدند مکزیک را با نتیجه سه بر دو شکست دهند و راهی مرحله یک‌چهارم نهایی شوند.

جود بلینگهم با دو گل زودهنگام، انگلستان را پیش انداخت، اما مکزیک با حمایت پرشور تماشاگرانش بار دیگر به مسابقه بازگشت.

در نیمه دوم، اخراج یکی از مدافعان انگلستان شرایط را برای شاگردان توماس توخل دشوارتر کرد و مکزیک فشار سنگینی روی دروازه جردن پیکفورد وارد آورد، اما درخشش دروازه‌بان انگلستان و گل پنالتی هری کین باعث شد سه‌شیرها در نهایت پیروز میدان باشند و یکی دیگر از میزبانان جام را از رقابت‌ها کنار بزنند.

توخل پس از مسابقه، از «شخصیت و مقاومت» بازیکنانش تمجید کرد و گفت تیمش نشان داد حتی در سخت‌ترین شرایط نیز توانایی حفظ نتیجه را دارد. او البته درباره مصدومیت چند بازیکن کلیدی تیمش نیز ابراز نگرانی کرد. موضوعی که می‌تواند پیش از دیدار حساس مرحله یک‌چهارم نهایی مقابل نروژ، برای انگلیسی‌ها دردسرساز شود.

حذف مکزیک، فقط پایان راه یکی از میزبانان جام نبود، بلکه ادامه روندی بود که از هفته‌های نخست مسابقات آغاز شده است. کانادا پیش‌تر با شکست مقابل مراکش از دور رقابت‌ها کنار رفت و حالا مکزیک نیز برابر انگلستان مغلوب شده است تا تنها ایالات متحده همچنان شانس ادامه حضور در جام را داشته باشد. آمریکایی‌ها دوشنبه شب به وقت تهران در سیاتل برابر بلژیک قرار می‌گیرند. این مسابقه برای هواداران فوتبال این کشور و فیفا اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا حذف آمریکا می‌تواند بخشی از هیجان داخلی ادامه مسابقات را تحت تاثیر قرار دهد.

امدادهای غیبی برای میزبان

در آستانه این مسابقه، یکی از جنجالی‌ترین اتفاق‌های جام نیز رقم خورد. کمیته انضباطی فیفا پس از بررسی دوباره صحنه اخراج فولارین بالوگان، مهاجم آمریکا، محرومیت او را لغو کرد و این بازیکن می‌تواند برابر بلژیک به میدان برود؛ تصمیمی که با اعتراض مسئولان فوتبال بلژیک همراه شد و سپس با تشکر دونالد ترامپ از اینفانتینو بابت آن، موجی از خشم و عصبانیت سایر مربیان و بازیکنان حاضر در جام را از دخالت سیاسیون در فوتبال برانگیخت.

پیش از مسابقه آمریکا با بلژیک در آرلینگتون آمریکا، هم یکی از جذاب‌ترین مسابقات این مرحله برگزار خواهد شد و پرتغال و اسپانیا، دو قدرت سنتی فوتبال اروپا، برای کسب یکی از بلیت‌های مرحله یک‌چهارم نهایی به مصاف یکدیگر می‌روند. این دیدار، تقابل دو نسل متفاوت از فوتبال شبه‌جزیره ایبری است؛ از یک سو اسپانیایی که با اتکا به فوتبال مالکانه و ستاره‌های جوانش مانند لامین یامال یکی از آماده‌ترین تیم‌های جام بوده و از سوی دیگر پرتغالی که به تجربه و رهبری کریستیانو رونالدو خیلی امید بسته است.

آخرین شب رونالدو؟

کریستیانو رونالدو، فوق‌ستاره ۴۱ ساله پرتغال که در این جام به نخستین بازیکن تاریخ تبدیل شد که در شش دوره مختلف جام جهانی گلزنی کرده است، می‌گوید با وجدانی آسوده فوتبال ملی را ترک خواهد کرد، زیرا هرچه در توان داشت برای کشورش انجام داد. همین موضوع دیدار امشب را برای هواداران پرتغال احساسی‌تر کرده است، زیرا در صورت شکست پرتغال، احتمالا آخرین مسابقه رونالدو در بزرگ‌ترین رقابت فوتبال جهان باشد.

در سوی دیگر جدول نیز هنوز دو مسابقه حساس باقی مانده است. آرژانتین، مدافع عنوان قهرمانی، باید برابر مصری قرار گیرد که پس از عبور دشوار از استرالیا، حالا امیدوار است یکی دیگر از شگفتی‌های جام را رقم بزند. هرچند شاگردان لیونل اسکالونی همچنان یکی از مدعیان اصلی قهرمانی به شمار می‌روند، نمایش نه‌چندان مطمئن آنان در بازی قبلی و خستگی بازیکنان، نگرانی‌هایی را در اردوی آلبی‌سلسته ایجاد کرده است. آن هم در شرایطی که مصر با محمد صلاح و عمر مرموش نشان داده که در ضدحملات، تیمی بسیار خطرناک است.

آخرین مسابقه این مرحله هم میان سوییس و کلمبیا برگزار خواهد شد. دیداری که شاید در ظاهر نسبت به سایر بازی‌ها، کمتر موردتوجه قرار گرفته باشد، اما از نظر فنی می‌تواند یکی از نزدیک‌ترین رقابت‌های این مرحله باشد. سوییس با ساختار دفاعی منظم خود تاکنون کمترین اشتباه را در جام داشته و کلمبیا نیز با فوتبال هجومی و سرعت بالای مهاجمانش، یکی از سرگرم‌کننده‌ترین تیم‌های مسابقات بوده است. برنده این مسابقه در مرحله بعد به مصاف تیم پیروز دیدار آرژانتین و مصر خواهد رفت.

چهار مدعی اصلی

تا این لحظه، حضور فرانسه، مراکش، نروژ و انگلستان در مرحله یک‌چهارم نهایی قطعی شده است. فرانسه باید برابر مراکش قرار بگیرد؛ مسابقه‌ای که یادآور نیمه‌نهایی جام جهانی ۲۰۲۲ خواهد بود. در سوی دیگر جدول نیز نروژ و انگلستان پس از عبور از دو آزمون دشوار، برای رسیدن به نیمه‌نهایی رقابت خواهند کرد. دیداری که بدون تردید مهم‌ترین آزمون تاریخ فوتبال نروژ محسوب می‌شود.

شاید مهم‌ترین ویژگی جام جهانی ۲۰۲۶ همین باشد که هیچ معادله‌ای در آن قطعی نیست. از حذف آلمان و هلند گرفته تا کنار رفتن برزیل، صعود تاریخی نروژ، درخشش مراکش، مقاومت مصر و ادامه رویای تیم‌هایی که کمتر کسی برایشان شانسی قائل بود، همه نشان می‌دهد فاصله فوتبال جهان بیش از هر زمان دیگری کاهش یافته است.

در چنین شرایطی، هرچند هنوز نام‌هایی مانند فرانسه، اسپانیا، آرژانتین و انگلستان در میان مدعیان اصلی کسب جام دیده می‌شود، نتایج هفته گذشته ثابت کرد که اعتبار و سابقه، دیگر تضمینی برای صعود نیست. جام جهانی ۲۰۲۶ هر روز بیش از گذشته به رقابتی برای شکستن پیش‌بینی‌ها تبدیل می‌شود و ممکن است در پایان آن، نه قدرتمندترین تیم، بلکه آماده‌ترین و منسجم‌ترین تیم جام را بالای سر ببرد.