خبرگزاری آسوشیتدپرس روز شنبه در گزارش تازه‌ای به وضعیت ادامه تقابل تهران و واشنگتن پرداخت و نوشت اگرچه ایران فکر می‌کند با اهرم تنگه هرمز دست بالا را در برابر ترامپ دارد، همین بازیِ پرمخاطره ممکن است در نهایت علیه خودش تمام شود.

به نوشته این رسانه، ایران با کنترل تنگه هرمز تلاش می‌کند آمریکا و ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات متحده، را برای پذیرش خواسته‌هایش تحت فشار بگذارد و معتقد است زمان به نفع اوست. اما ادامه این راهبرد بسیار پرخطر است؛ چون فشار اقتصادی، حملات نظامی و احتمال ناآرامی داخلی می‌تواند ایران را مجبور به عقب‌نشینی یا توافق با آمریکا کند.

در بخشی از گزارش آسوشیتدپرس آمده است که مقام‌های جمهوری اسلامی ایران روی این موضوع حساب کرده‌اند که فشار نظامی در نهایت ایالات متحده را وادار خواهد کرد کنترل ایران بر این آبراه حیاتی را بپذیرد؛ و اینکه گذر زمان به نفع ایران است. آنها از کاهش ذخایر برخی تسلیحات کلیدی آمریکا، از جمله رهگیرهای پیشرفته موشکی، اطلاع دارند. می‌دانند این جنگ در میان آمریکایی‌ها نامحبوب است. می‌دانند تا زمانی که تنگه هرمز عملا بسته است، قیمت بنزین و سایر کالاها تا پیش از انتخابات کنگره آمریکا در ماه نوامبر بالا خواهد ماند. می‌دانند تلاش برای باز کردن تنگه هرمز از طریق زور هزینه سنگینی خواهد داشت و ممکن است به اعزام نیروهای زمینی آمریکایی نیاز باشد. آنها همچنین می‌دانند متحدان حوثی‌شان در یمن می‌توانند دامنه جنگ را گسترش دهند و یک مسیر حیاتی دیگر تجارت جهانی را مختل کنند.

بر اساس این منطق، دونالد ترامپ چاره‌ای جز تسلیم شدن ندارد، اما راهبرد ایران با خطراتی همراه است.

ترامپ به حملاتی اشاره می‌کند که رهبر جمهوری اسلامی ایران، نیروی دریایی و نیروی هوایی ایران را به‌شدت درهم کوبیدند. او یک بار درباره تشدید تنش تهدید می‌کند و بار دیگر می‌گوید مذاکرات به‌خوبی پیش می‌رود.

در این میان، اقتصاد ایران، به‌ویژه پس از محاصره آمریکا، به‌شدت آسیب دیده است. آن هم در شرایطی که مردم ایران چند ماه پیش طی اعتراضات گسترده‌ای به خیابان‌ها آمدند و ممکن است بار دیگر نیز چنین کنند.

آسوشیتدپرس در ادامه نوشت که رهبران ایران گمان می‌کنند توافقی که در حال شکل‌گیری است پیروزی بزرگی برایشان به همراه خواهد داشت. آنها می‌گویند به توافقی با عمان برای مدیریت تنگه هرمز نزدیک شده است. اما این توافق مشروط به آن خواهد بود که آمریکا محاصره‌اش را لغو کند. بنابراین حتی اگر مذاکرات مستقیمی در کار نباشد، ترامپ باید با آن موافقت کند.

مشخص نیست این توافق به ایران اجازه خواهد داد که از کشتی‌ها هزینه دریافت کند یا نه. اما چنین توافقی کنترل ایران بر آبراهی را به رسمیت خواهد شناخت که پیش از جنگ، یک مسیر آبی بین‌المللی و آزاد بود و یک‌پنجم نفت و گاز جهان از آن عبور می‌کرد.

به باور برخی ناظران، کنترل عملی ایران بر تنگه، اهرم فشاری در اختیار تهران قرار داده است که می‌تواند از آن در برابر آمریکا و کشورهای منطقه استفاده کند. درواقع ایران بیش از آنکه به دنبال درآمد حاصل از تنگه باشد، می‌خواهد مدیریت و حاکمیت خود بر تنگه را تثبیت کند.

کنترل رسمی حتی بر بخشی از تنگه هرمز، پیروزی آشکاری برای ایران و شکستی برای آمریکا خواهد بود که هنوز نتوانسته به برخی از اهداف خود در این جنگ دست پیدا کند.

چنین وضعیتی همچنین ضربه‌ای به هنجارهای بین‌المللی درباره آزادی کشتیرانی وارد خواهد کرد و الگویی ایجاد می‌کند که بخش بزرگی از جهان آن را نگران‌کننده خواهد یافت: اینکه کشورها بتوانند هر زمان که بخواهند گلوگاه‌های تجاری را مسدود کنند.

در این شرایط، ایران احساس می‌کند زمان به نفع آن است و برگ‌های برنده را در دست دارد.

مقام‌های جمهوری اسلامی ایران بارها گفته‌اند که تنگه هرمز دیگر مانند قبل آبراه آزاد نخواهد بود و این کشور به حمله به کشتی‌هایی که بدون اجازه ایران تلاش کنند از تنگه عبور کنند ادامه خواهد داد. فرماندهی مشترک نظامی ایران هم آن را «خط قرمز شکست‌ناپذیر» نامیده است.

اما این مسأله مانعی بزرگ بر سر پایان دادن به جنگ ایجاد می‌کند، چه رسد به حل اختلاف پیچیده‌تر و دیرینه بر سر برنامه هسته‌ای ایران.

ناظران می‌گویند، موضوع هسته‌ای به دلیل درگیری بر سر تنگه هرمز به حاشیه رانده شده و در واقع، این وضعیت به نفع ایران است. افزون بر این، کنترل تنگه هرمز، پس از ازسرگیری مذاکرات هسته‌ای، اهرم فشار قدرتمندتری در اختیار ایران قرار خواهد داد.

به نوشته آسوشیتدپرس، با این حال، این موضوع همچنان قمار پرخطری است، زیرا پیامدهای اقتصادی جنگ در سراسر جهان گسترش یافته، اما آثار آن در ایران به‌ویژه شدید است.

حملات آمریکا و اسرائیل، زیرساخت‌های صنعتی ایران را هدف قرار داده‌اند. محاصره آمریکا بخش بزرگی از صادرات نفت ایران را متوقف کرده است و ایرانیان با تورم سه‌رقمی مواد غذایی دست‌وپنجه نرم می‌کنند. ترامپ نیز بارها تهدید کرده است که زیرساخت‌های غیرنظامی، از جمله آب و برق، را هدف حملات گسترده قرار خواهد داد.

همین چند ماه پیش بود که یکی از بزرگ‌ترین اعتراضات ضدحکومتی در تاریخ ۴۷ ساله جمهوری اسلامی ایران شکل گرفت و رژیم ایران در واکنش، مردم را به‌شدت سرکوب کرد که طی آن هزاران نفر کشته و ده‌ها هزار نفر بازداشت شدند.

بسیاری در ایران هشدار می‌دهند که اگر ایران به‌زودی به توافق نرسد و نتواند وضعیت اقتصادی را بهبود ببخشد، دور دیگری از اعتراض‌های مردمی به‌شدت محتمل است.

به گفته کارشناسانی که آسوشیتدپرس از آنها نقل قول کرده است، راهبرد خرید زمان برای تهران ممکن است نتیجه معکوس داشته باشد زیرا تاب‌آوری ایران محدود است و فروپاشی اقتصادی می‌تواند موج جدیدی از اعتراض‌ها را به در پی دنبال داشته باشد.

آنها می‌گویند ایران نمی‌تواند برای همیشه با این راهبرد ادامه دهد و در مقطعی باید با آمریکا به توافق برسد؛ هرچند که برخی دیگر معتقدند به رغم وضعیت دشوار اقتصادی، بعید است جمهوری اسلامی از مواضع دیرینه‌‌اش عقب‌نشینی کند.