وزارت دفاع آمریکا در پی آسیب گسترده به پایگاه‌هایش در کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس و خروج بمب‌افکن‌های آمریکایی از بریتانیا، بررسی ایجاد پایگاه‌های جدید یا توسعه تاسیسات نظامی در اسرائیل و اردن را در دستور کار قرار داد. نیویورک‌تایمز در گزارشی که چهارشنبه ۷ اکتبر منتشر کرد، نوشت جنگ با جمهوری اسلامی ایران، آمریکا را به تغییراتی در آرایش نظامی خود واداشت که یک سال پیش در برنامه پنتاگون جایی نداشت.
به نوشته این روزنامه، گزینه اسرائیل و اردن هنوز به تصمیم اجرایی تبدیل نشده است و ساخت پایگاه‌های جدید یا ارتقای تاسیسات موجود، به موافقت کنگره و چند سال زمان نیاز دارد. هم‌زمان، فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، برای جابه‌جایی و بازطراحی تاسیسات نظامی این کشور در خاورمیانه برنامه‌ریزی جدی را آغاز کرده است.
این تحولات از پیامدهای پیش‌بینی‌نشده جنگی‌اند که دونالد ترامپ انتظار داشت در زمانی کوتاه به پیروزی برسد، اما این جنگ که قرار بود قدرت نظامی آمریکا را نمایش دهد، آسیب‌پذیری‌های تازه‌ای را آشکار کرد و حفظ توان عملیاتی واشنگتن را دشوارتر و پرهزینه‌تر کرد.
تازه‌ترین نمونه، خروج شتاب‌زده ۱۲ بمب‌افکن بی۱ از پایگاه فرفورد نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا در پایان هفته گذشته بود. مقام‌های آمریکایی و بریتانیایی دوشنبه اعلام کردند فرماندهان اطلاعات مشخص و معتبری دریافت کرده بودند که بر اساس آن، عوامل تحت‌حمایت جمهوری اسلامی ایران قصد داشتند از نزدیکی حصار پایگاه، با پهپاد به هواپیماها و نیروهای آمریکایی حمله کنند.
نیویورک‌تایمز احتمال می‌دهد طراحان این عملیات از حمله پهپادی اوکراین به هواپیماهای نظامی روسیه در سال گذشته الهام گرفته باشند؛ عملیاتی که در آن پهپادها پس از انتقال مخفیانه به عمق خاک روسیه، از کامیون‌ها به پرواز درآمدند و دست‌کم ۱۲ هواپیما را تخریب کردند یا به آن‌ها آسیب زدند.
این تهدید نشان می‌دهد دور کردن نیروها از برد موشک‌های جمهوری اسلامی ایران، به‌تنهایی امنیت آن‌ها را تضمین نمی‌کند و پهپادهایی که از نزدیکی یک پایگاه به پرواز درمی‌آیند، می‌توانند هواپیماهای مستقر در هزاران کیلومتری ایران را نیز تهدید کنند.
دولت ترامپ خروج بمب‌افکن‌ها را اقدامی احتیاطی و موقت معرفی کرد. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نیز گفت پنتاگون پیوسته منابعش را بر اساس نیاز جابه‌جا می‌کند. مقام‌های نیروی هوایی تاکید دارند که حتی در صورت بازنگشتن هواپیماها به فرفورد، اجرای ماموریت‌های دوربرد از خاک آمریکا امکان‌پذیر خواهد بود.
با این حال، این تغییر هزینه عملیاتی دارد. پرواز از آمریکا به زمان بیشتر و سوخت‌گیری اضافی نیاز دارد. نیویورک‌تایمز می‌نویسد ناوگروه‌های آمریکایی مستقر در دریای عرب نیز اکنون باید از جزیره دیه‌گو گارسیا در اقیانوس هند، در فاصله حدود سه هزار و ۵۰۰ کیلومتری تدارکات دریافت کنند و این وضعیت زمان و هزینه پشتیبانی را افزایش می‌دهد.
در ماه‌های گذشته، نیروهای آمریکایی از پایگاه‌هایی در بحرین، کویت، امارات متحده عربی و قطر خارج شدند. به نوشته این روزنامه، خسارت بعضی تاسیسات چنان گسترده است که در پنتاگون به بازسازی آن‌ها تمایلی ندارد و انتقالشان به مکان‌های دورتر، در صورت تامین بودجه کنگره، بررسی می‌شود.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
کویت از آسیب‌دیده‌ترین کشورها بود. حمله به بندر شعیبه مرکز عملیات تاکتیکی ارتش آمریکا را تخریب کرد و شش نظامی آمریکایی را کشت. پایگاه هوایی علی‌السالم و اردوگاه بوهرینگ نیز هدف موشک‌ها و پهپادهای جمهوری اسلامی ایران قرار گرفتند و به تاسیسات هواپیما، تعمیرات و سوخت‌رسانی آن‌ها آسیب وارد شد.
در قطر، حمله به پایگاه العدید، مقر منطقه‌ای فرماندهی هوایی سنتکام، به سامانه هشدار زودهنگام آسیب زد. تجهیزات ارتباطی مقر ناوگان پنجم در بحرین و تجهیزات ارتباطی و چند هواپیمای سوخت‌رسان در پایگاه شاهزاده سلطان عربستان سعودی نیز هدف قرار گرفتند.
برخی نیروها پس از تخلیه پایگاه‌ها به هتل‌ها و ساختمان‌های اداری منتقل شدند، اما جمهوری اسلامی ایران محل استقرار تعدادی از آن‌ها را هم شناسایی کرد و آن مکان‌ها را نیز هدف قرار داد. این وضعیت درباره آمادگی دولت آمریکا برای حفاظت از نیروهایش پرسش‌هایی ایجاد کرده است.
به نوشته نیویورک‌تایمز، پنتاگون براورد هزینه تعمیر یا بازسازی پایگاه‌ها را در اختیار کنگره قرار نداده است؛ هزینه‌ای که به گفته قانون‌گذاران، ممکن است به ده‌ها میلیارد دلار برسد. هم‌زمان، دولت ترامپ بر تاثیر محاصره دریایی، سقوط ارزش ریال و فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی تاکید می‌کند.
در تازه‌ترین تحولات، اکسیوس روز چهارشنبه هفته جاری گزارش داد پنتاگون خواستار تکمیل آمادگی سنتکام برای عملیات احتمالی علیه نظام ایران شده، اگرچه ترامپ هنوز تصمیم نهایی را نگرفته است.
تنش‌های دریایی نیز ادامه دارد و بر اساس گزارش‌های منتشرشده در روز پنجشنبه، یک نفتکش در نزدیکی ساحل شمالی قطر با چند پرتابه هدف قرار گرفته است. سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا هم از تلفاتی با شمار نامشخص خبر داد. این حمله هم‌زمان با تهدید تهران به بستن مسیر مورداستفاده برای دور زدن محدودیت‌های عبور از تنگه هرمز رخ داد.
در جبهه اقتصادی، اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، روز سه‌شنبه اعلام کرد که جمهوری اسلامی ایران از ۲۵ اوت حتی یک بشکه نفت خام نیز روی کشتی بارگیری نکرده است. وزارت خزانه‌داری اول اکتبر صنایع خودروسازی، راه‌آهن، تولید و شبکه‌های فولادی ایران را نیز هدف اقدام‌های تازه قرار داد. فشارهایی که واشنگتن امیدوار است تهران را به پذیرش خواسته‌هایش وادار کند.
مجموع این تحولات و تشدید تهدیدهای نظامی سران تهران علیه مواضع واشنگتن، نشان می‌دهد رویارویی جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده به نبردی فرسایشی بدل شده است که هم هزینه حضور نظامی آمریکا را افزایش می‌دهد و هم فشار اقتصادی بر ایران را تشدید می‌کند. بررسی پایگاه‌های تازه در اسرائیل و اردن نیز از تلاش واشنگتن برای حفظ توان عملیاتی خود در شرایطی حکایت دارد که چشم‌انداز توافق همچنان تاریک و احتمال حملات تازه و ناگهانی، بیش از گذشته مطرح است.
