مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال ایران، روز یکشنبه ۱۹ مهر، پس از تهدیدهای علیرضا دبیر به افشاگری و طرح احتمال ورود پیدا کردن قوه قضاییه به پرونده‌های فوتبال، به فدراسیون کشتی رفت تا اختلاف با او را حل‌وفصل کند. یک روز بعد نیز از دبیر دعوت کرد تا در مرکز ملی فوتبال حضور یابد. این رفت‌وآمدها پس از عذرخواهی تلفنی یکی از اعضای هیأت‌رئیسه فوتبال، نشان‌دهنده عقب‌نشینی رسمی حلقه تاج در برابر مدیری است که نفوذش از حوزه کشتی فراتر رفته است.

تاج که پاسخ به حملات دبیر را به همکارانش سپرده بود، در نهایت خود به محل کار رئیس فدراسیون کشتی رفت، از امکانات مجموعه بازدید کرد و اقدام‌های او را ستود. این پیشقدم شدن تاج برای دلجویی پس از تهدید به افشاگری، تلاشی برای پایان دادن به رویارویی بود.

تهدید به افشاگری و استفاده از قدرت سیاسی

علیرضا دبیر پنجشنبه ۱۶ مهر در واکنش به اظهارات مسئولان فدراسیون فوتبال، اعلام کرد پس از مسابقات جهانی با آنان به‌صورت «تک به ‌تک» کار دارد. او همچنین هشدار داد مدیران فوتبال باید زمانی بترسند که او خواستار ورود پیدا کردن قوه قضاییه شود.

این سخنان اختلاف بر سر مدیریت و نتایج فوتبال را به تهدیدی درباره پرونده‌ها و آینده مدیران تبدیل کرد. دبیر در همان سخنرانی مدعی شد اگر اراده کند، می‌تواند حتی از تعداد قندهای قندان آنان اطلاع پیدا کند. چنین تهدیدی نمایش دسترسی به اطلاعات و قدرت فشار بر مسئولان فدراسیونی دیگر بود.

رئیس فدراسیون کشتی همچنین مدعی شد که از ارتباط برخی افراد در فدراسیون فوتبال ایران با برخی از رسانه‌های خارج ایران اطلاع دارد و تهدید کرد در زمان مناسب، درباره آنان صحبت خواهد کرد. او با استفاده از عنوان «وطن‌فروش» برای افرادی که اطلاعات در اختیار این رسانه‌ها قرار می‌دهند، به اختلاف ورزشی ماهیتی امنیتی داد.

دبیر در همین اظهارات اعلام کرد محمدرحمان سالاری، عضو هیأت‌رئیسه فوتبال، پس از انتقاد از دخالت او، تلفنی عذرخواهی کرده است. به این ترتیب، پیش از حضور تاج در خانه کشتی، اعضای حلقه مدیریتی او نیز در برابر تهدیدها عقب نشستند.

قدرتی فراتر از ریاست یک فدراسیون

دبیر برای توجیه وارد شدنش به مسائل فوتبال، به سابقه خانوادگی و علاقه شخصی به این رشته اشاره کرد، اما خواسته‌هایش به انتقاد در حد یک هوادار محدود نماند و دولت، مجلس و وزارت ورزش را خطاب قرار داد و خواست مدیران فوتبال را فراخوانند و تکلیف آن‌ها را روشن کنند.

دبیر هم‌زمان درباره تکواندو و وزنه‌برداری هم اظهارنظر کرد و با تاکید بر سابقه فعالیت سیاسی خود، نشان داد جایگاهش را به اداره کشتی محدود نمی‌داند. دبیر حتی نگرانی درباره واکنش فدراسیون‌های جهانی به دخالت حکومت را کنار زد و گفت برای این مسئله نیز راه وجود دارد.

این مواضع نشان می‌دهد رئیس فدراسیون کشتی با اتکا به نفوذ سیاسی‌اش، اکنون در جایگاه ناظر و بازخواست‌کننده مدیران دیگر رشته‌ها ظاهر شده و تهدید به استفاده از دستگاه قضایی نیز ابزار این فشار است.

پرونده‌هایی که تاج را آسیب‌پذیر کرده است

عقب‌نشینی تاج در شرایطی رخ داد که پیش‌تر، پرونده‌های مالی، قراردادهای ابهام‌برانگیز، چندین اتهام دریافت رشوه و همچنین ناکامی‌های متعدد تیم‌های ملی فوتبال ایران و نیز نابودی زیرساخت‌های فوتبال در دوران مدیریت او، عملکرد او را زیرسوال برده است. ایندیپندنت فارسی هم قبلا در گزارش‌های متعدد، نقش اعضای حلقه تاج را در پرونده‌های فساد و ارتباط مدیریت فوتبال با شبکه‌های سیاسی و امنیتی، بررسی کرده بود.

پرونده پرداخت ۲۰۰ سکه طلا از طرف مدیران گل‌گهر به مدیران فدراسیون، نامشخص بودن نحوه هزینه‌کرد بیش از ۱۰ میلیون دلار کمک فیفا به فوتبال ایران در سال‌های اخیر، صدور حکم شلاق برای مهدی تاج به اتهام سوءاستفاده مالی از منابع سازمان لیگ، ابهام‌های مالی درباره اردوهای خارجی و هزینه‌کرد هشت میلیون یورویی برای قرارداد یک‌ماهه با مارک ویلموتس، از مهم‌ترین موارد مطرح‌شده در این گزارش‌ها بودند.

در شهریور امسال نیز خبر صدور کیفرخواست علیه تاج، مهدی محمدنبی و طهمورث حیدری در پرونده پاداش‌های ۲۰ هزار دلاری منتشر شد. وجود این پرونده‌ها، تهدید دبیر به ورود پیدا کردن قوه قضاییه را برای حلقه تاج پرهزینه می‌کند. رفتن رئیس فدراسیون فوتبال به خانه کشتی، پس از همین هشدارها، نشان می‌دهد او مهار رویارویی را بر ادامه پاسخگویی علنی ترجیح داده است.

این نخستین عقب‌نشینی مهدی تاج در برابر تهدید به افشای پرونده‌های مالی نیست. در یک نمونه، محمدرضا زنوزی، مالک باشگاه تراکتور، مردادماه ۱۴۰۳ هشدار داد که اگر حکم چهار ماه محرومیت علیرضا بیرانوند صادر شود، «ناگفته‌ها» را درباره مدیریت تاج آشکار خواهد کرد. با وجود این تهدید علنی، هیچ برخورد یا شکایت قضایی علیه زنوزی ثبت نشد و او به دلیل تهدید تاج به کمیته انضباطی فدراسیون هم احضار نشد.

در ادامه، کمیته تعیین وضعیت فدراسیون فوتبال با وجود احراز فسخ غیرموجه قرارداد بیرانوند با پرسپولیس و تعیین غرامت حدود ۲۰ میلیارد تومانی، محرومیت چهارماهه او را برای یک سال تعلیق کرد. بیرانوند به این ترتیب توانست در فصل ۱۴۰۴ــ۱۴۰۳ برای تراکتور بازی کند و این تیم نیز قهرمان لیگ شد. این سابقه عقب‌نشینی امروز تاج مقابل دبیر را در چارچوب الگویی تکرارشونده قرار می‌دهد که در آن، تهدید به افشای مناسبات مالی با کوتاه آمدن رئیس فدراسیون برای حفظ جایگاهش پاسخ می‌گیرد.

تفاهم مدیران به جای پاسخگویی

دیدار متقابل امروز دبیر در مرکز ملی فوتبال، نمایش پایان تنش را تکمیل کرد و احتمال عملی شدن وعده‌های او را برای افشاگری کاهش داد. آرام شدن دبیر می‌تواند فشار تازه بر تاج را مهار کند و عمر ریاست او را باز هم طولانی‌تر کند.

مهدی تاج که خود عضو سابق سپاه پاسداران انقلاب اسلامی محسوب می‌شود، سال‌ها با اتکا به ارتباطات سیاسی و امنیتی گسترده، با وجود پرونده‌های متعدد مالی در راس فدراسیون باقی مانده است. این مناسبات نشان می‌دهد چگونه نزدیکی به چهره‌های پرقدرت در جمهوری اسلامی ایران می‌تواند پیگیری پرونده‌های مالی را متوقف یا بی‌اثر کند و جای پاسخگویی را به توافق‌های پشت‌پرده بدهد.