پیشبینی می‌شد مصر هم در کنار کشورهای حوزهٔ خلیج فارس در برابر جمهوری اسلامی ایران و نیروهای نیابتی آن در عراق و یمن بایستد، چراکه حفظ موازنهٔ قدرت در منطقه ضرورتی راهبردی برای مصر است.

پس از اعلام آمادگی قاهره برای مشارکت، طبیعی است که این موضع رسمی با تردید و انتقاد طرف‌های مخالف و بدبین روبه‌رو شود: چرا قاهره ده ماه پیش وارد عمل نشد؟ آیا این موضع با سپردهٔ مالی عربستان سعودی ارتباط دارد یا صرفاً در حد وعده‌های توخالی باقی خواهد ماند؟

واقعیت این است که قاهره ناخواسته به یکی از طرف‌های جنگ بدل شده است. این کشور نه‌تنها مستقیماً هدف حملات موشکی قرار گرفته، بلکه پیش‌تر نیز گروه‌های وابسته به حکومت ایران در یمن و عراق آشکارا آن را تهدید کرده‌اند.

مصر سه سال است که تاوان حملات حوثی‌ها به خطوط کشتیرانی در دریای سرخ را با کاهش درآمدهای ارزی خود می‌پردازد؛ هزینه‌‌ای که از مجموع پیامدهای جنگ در لیبی، سودان و غزه نیز فراتر رفته است. برآوردهای بین‌المللی نشان می‌دهد که قاهره سالانه حدود شش میلیارد دلار از درآمد کانال سوئز را از دست می‌دهد.

از سوی دیگر، ادامهٔ جنگ و ناامنی اقتصاد مصر را با چالش‌های جدی روبه‌رو می‌کند و کار و درآمد بیش از پنج میلیون مصری شاغل در کشورهای حوزهٔ خلیج فارس را به خطر می‌اندازد. کاهش صادرات نفت و گاز این کشورها در صورت تداوم جنگ، ممکن است به از دست رفتن شغل و درآمد این افراد بینجامد.

مصر در دوران ریاست‌جمهوری عبدالفتاح سیسی، همواره از ورود به جنگ پرهیز کرده است، اما جنگ در خلیج فارس قاهره را ناخواسته به صحنهٔ درگیری کشانده است. مسئله فقط فشار اقتصادی و به خطر افتادن شغل میلیون‌ها مصری نیست؛ اگر جمهوری اسلامی ایران به قدرت مسلط خلیج فارس بدل شود، از نفوذ منطقه‌ای مصر کاسته می‌شود و امنیت ملی‌اش به خطر می‌افتد.

قاهره پس از به قدرت رسیدن اخوان‌المسلمین، به صحنهٔ رویارویی اعلام‌نشده میان کشورهای حوزهٔ خلیج فارس و رژیم ایران تبدیل شد. تهران در آن زمان، با تحرکاتی هدفمند، در پی حمایت از اخوان‌المسلمین و تحکیم سلطه آنها بر مصر بود.

اعلام آمادگی عبدالفتاح سیسی برای ورود به جنگ پیامی صریح به تهران است؛ حکومتی که از شکاف میان کشورهای حوزهٔ خلیج فارس و نبود پشتیبانی هماهنگ کشورهای عربی بهره برده و به چنددستگی منطقه دامن زده است.

اما اینکه چرا مصر اکنون وارد عمل شده و نه چند ماه پیش، احتمالاً به تمایل قاهره برای باز نگه داشتن مسیر دیپلماسی و پرهیز از همراه شدن با واشنگتن در برابر ایران بازمی‌گردد.

برخی می‌کوشند انگیزهٔ قاهره را صرفاً به دریافت کمک‌های مالی تقلیل دهند، حال آنکه مسئله فراتر از این است. گسترش نفوذ حکومت ایران جایگاه منطقه‌ای مصر را تضعیف می‌کند، از همین رو، قاهره برای دفاع از منافع سیاسی، نفوذ و اقتصاد خود وارد عمل شده است. پیشینهٔ مداخلهٔ جمهوری اسلامی ایران در امور مصر و دامن زدن به بی‌ثباتی این کشور نیز نگرانی‌ها را دوچندان می‌کند. در کنار ملاحظات سیاسی و امنیتی، منافع اقتصادی مصر نیز در معرض تهدید است. حملات حوثی‌ها به خطوط کشتیرانی در دریای سرخ، با حمایت حکومت ایران، سالانه حدود شش میلیارد دلار از درآمد کانال سوئز می‌کاهد؛ زیانی که طی سه سال گذشته به حدود ۱۸ میلیارد دلار رسیده است. افزون بر این، تداوم جنگ، مشاغل و درآمد میلیون‌ها مصری شاغل در کشورهای حوزهٔ خلیج فارس را نیز به خطر می‌اندازد. پرسش نهایی این است که ورود مصر به جنگ تا چه اندازه موازنهٔ نظامی را تغییر خواهد داد. پاسخ به نوع و ابعاد مشارکت قاهره بستگی دارد؛ موضوعی که هنوز جزئیات آن روشن نیست.

قاهره با این موضع‌گیری پیامی روشن به تهران و جهان عرب می‌فرستد: دیگر نمی‌توان در برابر جنگی که جمهوری اسلامی ایران به منطقه خلیج فارس تحمیل کرده است سکوت کرد.

برگرفته از الشرق‌الاوسط