موسسه علوم و امنیت بینالمللی اعلام کرده است که در مجتمع هستهای نطنز، یک ساختمان محصور، تا حدی زیرزمینی و مستحکم را شناسایی کرده که احتمالا برای ذخیره هگزافلوراید اورانیوم (UF6) و پشتیبانی از غنیسازی گسترده اورانیوم در تأسیسات غنیسازی سوخت نطنز ساخته شده است. این سازه بین سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۷ ساخته شده و بخش عمده ساخت آن در فاصله سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ انجام شده است.
براساس این گزارش، به نظر میرسد این تاسیسات بخشی از آمادگی ایران برای افزایش سریع و گسترده ظرفیت غنیسازی پس از کاهش تدریجی محدودیتهای برجامی بین سالهای ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۰ بوده است. به گفته این موسسه، ایران همزمان در نطنز در حال ساخت یک تاسیسات بزرگ و پیشرفته برای مونتاژ سانتریفیوژها نیز بود. از نظر نویسندگان گزارش، هرگونه ممنوعیت موقت غنیسازی باید شامل برچیدن و انحلال ظرفیتهای باقیمانده و ممنوعیت هر نوع فعالیت آمادهسازی برای پایان دوره ممنوعیت باشد.
با توجه به تمرکز ایران بر غنیسازی اورانیوم کمغنیشده تا سطوح بسیار بالاتر و تصمیم آن برای نگهداری مقادیر زیادی از اورانیوم با غنای بالا در مکانهایی غیر از نطنز، مشخص نیست این ساختمان پیش از جنگ اخیر دقیقا چه استفادهای داشته و پس از آن چه نقشی ایفا کرده است.
مساحت داخلی ساختمان حدود ۱۵۰۰ مترمربع است و شامل شش فضای مستحکم بزرگ با مساحت ۸۰ تا ۱۰۴ مترمربع، اتاقهای کوچکتر، ورودی بزرگ برای عبور خودرو و بخشی با ارتفاع زیاد برای انتقال و بارگیری یا تخلیه مخازن است. این ساختمان از طریق دو مسیر زیرزمینی به یک ساختمان عملیاتی مرتبط شده و آن ساختمان نیز به یک تاسیسات احتمالی پشتیبانی و خدماتی متصل است. وجود چندین ورودی نیز با الزامات ایمنی ذخیره مقادیر زیاد یواف۶ UF6 سازگار است؛ زیرا نشت آن میتواند هیدروژن فلوراید سمی و خورنده ایجاد کند و سطح تابش محلی را افزایش دهد.
گزارش میگوید این ساختمان در حملات نظامی سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ هدف قرار نگرفته است. همچنین در تصاویر ماهوارهای موجود، از زمان جنگ ژوئن ۲۰۲۵ هیچ فعالیت خودرویی در این محل مشاهده نشده است.
بر اساس برآوردهای گزارش، ایران تا ۱۷ مه ۲۰۲۵ حدود ۲۲۲۱.۴ کیلوگرم اورانیوم با غنای تا ۲ درصد، ۵۵۰۸.۸ کیلوگرم با غنای تا ۵ درصد، ۲۷۴.۵ کیلوگرم با غنای تا ۲۰ درصد و ۴۰۸.۶ کیلوگرم با غنای تا ۶۰ درصد در اختیار داشت. ذخیره اورانیوم کمغنیشده با غنای کمتر از ۵ درصد، در قالب یواف۶ دستکم به شش سیلندر نوع ۳۰بی 30B نیاز داشت.
همچنین مقدار اورانیوم تهیشده انباشتهشده در گزارش حدود ۳۶۵٬۵۸۲ تا ۳۷۱٬۹۵۱ کیلوگرم یواف۶ برآورد شده که برای ذخیره آن حدود ۳۰ سیلندر نوع ۴۸وای 48Y یا ۳۹ سیلندر نوع ۴۸اکس 48X لازم است. با این حال، مجموع فضای موردنیاز برای ذخیره موجودی فعلی اورانیوم غنیشده زیر ۵ درصد و اورانیوم تهیشده تنها حدود ۱۴۶.۵ تا ۱۵۲.۳ مترمربع برآورد شده؛ یعنی حدود ۱۰ درصد کل فضای داخلی ساختمان و حداکثر ۲۰ درصد فضای قابل استفاده برای ذخیرهسازی.
به گفته گزارش، این فضای بسیار بیشتر، با سناریوهای برنامهریزیشده برای افزایش ظرفیت غنیسازی ایران مطابقت دارد. بر اساس برنامه بلندمدت افشاشده ایران، قرار بود ظرفیت غنیسازی در سال ۲۰۳۰ به ۱۰۰ هزار سو (SWU) در سال برسد. این ظرفیت میتوانست سالانه حدود ۲۳ هزار کیلوگرم اورانیوم با غنای ۳.۵ درصد تولید کند و به ۱۵ سیلندر ۳۰بی برای محصول و ۱۸ تا ۲۴ سیلندر ۴۸/اکس و ۴۸/وای نیاز داشت.
ایران بعدتر هدف ظرفیت ۲۵۰ هزار و در نهایت یک میلیون سو را اعلام کرد. برای رسیدن به ۲۵۰ هزار سو در نطنز، حدود ۵۰ هزار سانتریفیوژ پیشرفته با ظرفیت پنج سو در سال برای هر دستگاه لازم بود.
فضای ذخیرهسازی ساختمان، در صورت چیدن سیلندرها در یک ردیف، ظرفیت حدود ۵۰۰ تا ۶۸۰ سیلندر ۳۰بی یا ۲۰۴ تا ۲۷۲ سیلندر ۴۸اکس یا ۱۶۳ تا ۲۱۸ سیلندر ۴۸وای را دارد. چیدن سیلندرها در دو یا سه طبقه میتواند این ظرفیت را دو یا سه برابر کند. گزارش نتیجه میگیرد که ابعاد و ساختار این ساختمان با نیازهای ذخیرهسازی ناشی از سناریوهای افزایش قابلتوجه ظرفیت غنیسازی ایران همخوانی دارد.
