اخترشناسان تصور می‌کنند سیاره‌ای را یافته‌اند که با هر آنچه پیش‌تر دیده شده، متفاوت است و از قطعات یک ستاره در حال مرگ تشکیل شده است.

آن‌ها معتقدند این نخستین بار تاکنون است که یک سیاره «نسل دوم» از این نوع دیده‌ایم: سیاره‌ای که از قطعات همان ستاره مرده‌ای که اکنون دور آن می‌چرخد، تشکیل شده است.

جیمی ویلیامز، دانشجوی دکتری دانشگاه وارویک که سرپرستی این پژوهش را بر عهده داشت، گفت: «سیاره‌های نسل دوم سیاره‌هایی‌اند که از موادی شکل می‌گیرند که یک ستاره هنگام مرگ، از خود به بیرون می‌افکند.»

«آن‌ها به‌شدت نادرند و یافتن یکی از آن‌ها در اطراف یک کوتوله سفید کاملا غیرمنتظره بود. این تا حدودی شبیه پیدا کردن سیاره‌ای است که از خاکستر همان ستاره‌ای شکل گرفته باشد که زمانی دور آن می‌چرخید.»

اخترشناسان پیش‌تر سیاره‌های احتمالی «دوباره‌متولدشده» از این نوع را اطراف ستاره‌های بسیار پرانرژی موسوم به تپ‌اخترها مشاهده کردند، اما این نخستین بار است که یکی از آن‌ها اطراف یک کوتوله سفید دیده شده و از آنجا که این ستاره‌های مرده در گیتی بسیار رایج‌ترند، این موضوع نشان می‌دهد تعداد این سیاره‌های دوباره‌متولدشده ممکن است بیش از آن چیزی باشد که پیش‌تر تصور می‌کردیم.

کوتوله‌های سفید هسته‌های رمبیده‌ای‌اند که وقتی سوخت یک ستاره تمام می‌شود، از آن به جا می‌مانند. آن‌ها مواد را از سیاره‌های نزدیک خود به درون می‌کشند و یک رد شیمیایی [از خود] به جا می‌گذارند که اخترشناسان می‌توانند از آن [رد شیمیایی] برای شناخت سیاره‌هایی که در مدار، دور آن‌ها قرار دارند،‌ استفاده کنند.

در پژوهش جدید، دانشمندان، یک کوتوله سفید به نام «اچ‌اس ۰۲۰۹+۰۸۳۲» (HS 0209+0832) را بررسی کردند. در جریان این بررسی، آن‌ها یک رد شیمیایی غیرعادی یافتند که شامل مقدار بسیار زیادی از ماده‌ای به نام «نیوبیوم» بود که هنگام مرگ یک ستاره ایجاد می‌شود، اما [این ماده] پیش از این، در یک کوتوله سفید یافت نشده بود.

اخترشناسان بر این باروند که این سیگنال به این دلیل ایجاد می‌شود که کوتوله سفید، در حال تغذیه از یک سیاره غول‌پیکر تازه‌شکل‌گرفته در نزدیکی خود است. آن‌ها گفتند که این سیاره غول‌پیکر نیز خود از قطعاتی تشکیل شده است که هنگام مرگ ستاره و تبدیل شدن آن به یک کوتوله سفید، به جا مانده بودند.

این یافته پس از آنکه پژوهشگران از داده‌های تلسکوپ «تس» (TESS) ناسا استفاده کردند، اعتبار بیشتری پیدا کرد. این داده‌ها سیگنالی ضعیف را نشان دادند که از سیاره می‌آید و هر ۴.۴ روز یک‌ بار تکرار می‌شود و می‌توان آن را با [فرض] وجود سیاره‌ای هم‌اندازه مشتری توضیح داد، که در مداری نزدیک به دور کوتوله سفید می‌چرخید.

پژوهشگران می‌گویند با توجه به اینکه این سیاره تا این اندازه به ستاره نزدیک است، احتمالا مواد موجود در جو بیرونی آن در اثر تابش ستاره مرده‌اش، در حال جوشیدن و از دست رفتن‌اند. هنگامی که این مواد خارج‌شده به سطح کوتوله سفید برخورد می‌کنند، آن رد شیمیایی غیرعادی را ایجاد می‌کنند.

اگر این موضوع تایید شود، این سیاره نه‌تنها نخستین سیاره از این نوع خواهد بود که تاکنون مشاهده شده است، بلکه از طریق جست‌وجوی همان رد شیمیایی در نور سایر ستاره‌های مرده، راهی تازه برای یافتن تعداد بیشتری از آن‌ها نیز فراهم خواهد کرد.

این موضوع همچنین ممکن است فرصت دیگری در راستای جست‌وجوی سیاره‌های زیست‌پذیر و حیات بیگانه‌ای باشد که ممکن است روی آن‌ها زندگی کند. درک بهتر چگونگی شکل‌گیری سیاره‌هایی از این نوع به ما کمک خواهد کرد بفهمیم آیا سیاره‌های اطراف کوتوله‌های سفید زیست‌پذیرند یا نه و [افزون بر این]، سیاره‌های اطراف کوتوله‌های سفید نسبتا به‌آسانی قابل شناسایی‌اند.

این پژوهش در مقاله‌ای جدید با عنوان «کشف یک گزینه سیاره نسل دوم که در حال برافزایش روی یک کوتوله سفید است» در نشریه «نیچر آسترونومی» (Nature Astronomy) منتشر شد.

در همان شماره، پژوهشی جداگانه انواع دیگری از ستاره‌های کوتوله را بررسی کرد. پژوهشگران یک سامانه دوتایی یافتند که در آن، یک کوتوله قهوه‌ای و یک کوتوله سرخ دور یکدیگر می‌چرخند و مشاهدات و مدل‌سازی‌ها نشان می‌دهند که ماده از کوتوله قهوه‌ای به کوتوله سرخ جریان پیدا می‌کند؛ فرایندی که آن هم پیش از این هرگز مشاهده نشده است.

این پژوهش در مقاله‌ای جداگانه با عنوان «انتقال پایدار جرم از یک جرم زیرستاره‌ای به یک کوتوله ام (M)» در همان مجله منتشر شد.