دو مقام سابق دستگاه‌های امنیتی جمهوری اسلامی، با نام‌های مستعار «امید» و «رضا»، در گفت‌وگو با دویچه‌وله روایت‌هایی از سازوکار آموزش و کنترل نیروهای امنیتی، نحوه سرکوب اعتراض‌ها و فعالیت حلقه‌های محرمانه‌ای ارائه کرده‌اند که به ادعای آنان در طراحی عملیات قتل و آدم‌ربایی مخالفان حکومت در داخل و خارج از ایران نقش دارند. دویچه‌وله می‌گوید هویت این دو نفر را احراز کرده و بخش‌هایی از ادعاهای آنان را با اسناد، تصاویر و منابع دیگر تطبیق داده است، با این حال برخی از مهم‌ترین ادعاها، از جمله درباره نشست‌های محرمانه برای طراحی عملیات، به‌طور مستقل تایید نشده‌اند. ایندیپندنت فارسی هم نمی‌تواند اطلاعات و ادعاهای مطرح‌شده در این گزارش را به‌طور مستقل راستی‌آزمایی کند.

براساس گزارش دویچه‌وله، امید، از فرماندهان سابق نیروهای ویژه جمهوری اسلامی که نام واقعی‌اش برای حفظ امنیت او فاش نشده است، در ۱۸ سالگی با اعتقاد عمیق به خدمت به کشورش وارد نیروهای امنیتی شد. او به دویچه‌وله می‌گوید دانشجویان مراکز آموزش نظامی از تمرین‌های رزمی تا نمازهای روزانه و سخنرانی‌ها، شبانه‌روز تحت نظارت و کنترل قرار دارند و ذهن آنان از همان ابتدا شکل داده می‌شود.

به گفته امید، برخی از این نیروها بعدها به رده‌های بالای دستگاه امنیتی راه پیدا می‌کنند و در طراحی عملیات مخفی، آدم‌ربایی و ترور در داخل و خارج از ایران مشارکت می‌کنند. او مدعی است شخصا در نشست‌های این گروه حضور داشته است.

افشاگری یک نیروی ریزشی

امید اوایل سال ۲۰۲۶ با دویچه‌وله تماس گرفت. سابقه چند دهه خدمت در نیروهای ویژه و دسترسی‌اش به اطلاعات حساس، احتمال تلاش برای انتشار اطلاعات گمراه‌کننده یا آسیب‌ به کارکنان این رسانه را بیشتر می‌کرد.

خبرنگاران بخش تحقیق و تحریریه دویچه‌وله چند ماه با او در ارتباط بودند. امید اسناد و تصاویری از آموزش‌های نظامی‌ که دیده بود از جمله تک‌تیراندازی، مراقبت اطلاعاتی، نبرد خیابانی، کنترل شورش و چتربازی ارائه کرد. او همچنین تصاویر، ویدیوها، مدارک و نشانی یک مرکز نظارت محرمانه و مجتمع‌های مسکونی ویژه مقام‌های ارشد امنیتی را در اختیار خبرنگاران گذاشت.

به گفته او، حلقه‌ای مخفی از افسران بلندپایه که وفاداری مطلق به رهبر جمهوری اسلامی دارند، عملیات قتل و ربایش مخالفان حکومت را طراحی و اجرا می‌کنند.

دویچه‌وله بخش‌های قابل‌توجهی از سخنان امید را با اسناد، تصاویر و گفت‌وگو با کارشناسان تطبیق داد. یک مقام بلندپایه دیگر که از دستگاه اطلاعاتی جدا شده نیز جزئیات مهمی از روایت او را تایید کرد. هویت هر دو نفر احراز شده، اما برای حفاظت از آنان و خانواده‌هایشان برخی اطلاعات منتشر نشده است.

نماز و امتیازهای ویژه

امید می‌گوید فرماندهان ارشد نیروهای ویژه از امتیازهای اقتصادی و اجتماعی برخوردارند، از مشوق‌های مالی و قراردادهای پرسود برای فعالیت‌های اقتصادی شخصی گرفته تا سکونت در مجتمع‌های اختصاصی دارای مسجد، مدرسه و بیمارستان.

با این‌ حال، زندگی در این مجتمع‌ها با محدودیت‌های گسترده همراه است. نصب ماهواره شخصی ممنوع است و رعایت مناسک مذهبی الزامی است.

به گفته امید، مقام‌های امنیتی حتی برای شرکت در مراسم عروسی یا سفر آزادی عمل ندارند، گذرنامه‌هایشان ضبط می‌شود و حکومت درباره مدرسه فرزندانشان تصمیم می‌گیرد. همسران آینده آنان نیز پیش از ازدواج بررسی و تایید می‌شوند. امید می‌گوید حتی اجازه نداشت ماهیت واقعی فعالیت‌هایش را برای همسرش توضیح دهد.

سعید گلکار، استاد علوم سیاسی دانشگاه تنسی، می‌گوید جداسازی نیروهای امنیتی از جامعه نظارت بر آنان و تلقین ایدئولوژیک را آسان‌تر می‌کند. به گفته او، این جداسازی همچنین احتمال خودداری نیروها از اعمال خشونت علیه شهروندان را کاهش می‌دهد.

یک نیروی ریزشی وزارت اطلاعات

حدود یک ماه پس از آغاز ارتباط با امید، فردی واسطه، دویچه‌وله را با مقام بلندپایه دیگری به نام مستعار رضا آشنا کرد که سابقه فعالیت در وزارت اطلاعات داشت.

رضا در خانواده‌ای مذهبی بزرگ شده است و به گفته خودش، شماری از بستگانش همچنان در مقام‌های مهم حکومتی حضور دارند. او در جوانی از حامیان سرسخت جمهوری اسلامی بود و هنگام نماز از شوق اینکه به حکومت خدمت می‌کند و «شاید در راه اسلام کشته شود»، گریه می‌کرد.

او می‌گوید مشاهده سرکوب معترضان به‌تدریج دیدگاهش را تغییر داد. طی سال‌های گذشته، نیروهای امنیتی بارها به معترضان علیه وخامت شرایط اقتصادی و قوانین سخت‌گیرانه حجاب تیراندازی کرده‌اند یا آنان را بازداشت و ضرب‌وشتم کرده‌اند.

سال‌ها خدمت به نظامی بی‌رحم

شامگاه ۸ ژانویه (۱۸ دی)، هم‌زمان با قطع تقریبا کامل اینترنت، نیروهای امنیتی به معترضان تیراندازی کردند؛ تصاویر منتشرشده از ایران به‌تدریج ابعاد کشتار هزاران معترض را آشکار کرد. سازمان‌های حقوق بشری همچنین از موارد تیراندازی به معترضان غیرمسلح روی تخت‌های بیمارستان خبر داده‌اند.

امید و رضا می‌گویند این کشتارها آنان را به‌شدت متاثر کرد و ادامه خشونت‌ها سرانجام باعث شد با رسانه‌ها صحبت کنند.

امید تاکید می‌کند هرگز شخصا به معترضان شلیک نکرده یا دستور تیراندازی نداده است، ادعایی که دویچه‌وله نتوانسته است به‌طور مستقل تایید کند. با این‌ حال، او پذیرفته که شاهد کشته‌ شدن معترضان بوده است.

رضا نیز می‌گوید احساس گناه ناشی از «۱۰ یا ۱۱ سال خدمت به نظامی بی‌رحم» او را به افشاگری واداشته است، هرچند این تصمیم برای خودش و خانواده‌اش خطر دارد.

نظارت و سرکوب

به گفته امید و رضا، مراکز فرماندهی محرمانه نقش اصلی را در سرکوب اعتراض‌ها دارند. مقام‌های ارشد نهادهای امنیتی مختلف در اتاق‌های نظارتی گرد هم می‌آیند که نمایشگرهای بزرگ تصاویر زنده دوربین‌های مداربسته تهران را نشان می‌دهند. مراکز مشابهی نیز در دیگر نقاط کشور وجود دارد.

راهپیمایی‌ها با پهپاد رصد می‌شوند و اطلاعات نیروهای میدانی، رسانه‌های اجتماعی مانند ایکس و تلگرام، و تجهیزات شنود و رهگیری در این مراکز جمع‌آوری می‌شود.

امید می‌گوید ماموران لباس‌شخصی گاهی میان معترضان نفوذ می‌کنند و مسیر راهپیمایی‌ها را به مناطقی تغییر می‌دهند که نیروهای امنیتی از پیش مستقر شده‌اند.

به گفته او، نماینده رهبر جمهوری اسلامی در مرکز فرماندهی اختیار گسترده‌ای برای صدور دستور عملیات و تعیین شدت برخورد با معترضان دارد.

وقتی پلیس عادی قادر به مهار اعتراض‌ها نباشد، یگان‌های ویژه سپاه پاسداران وارد عمل می‌شوند. نیروهای این یگان‌ها اغلب لباس سیاه می‌پوشند و صورتشان را می‌پوشانند.

سازمان‌های حقوق بشری استفاده از سلاح‌های خودکار و نیمه‌خودکار و حتی مسلسل‌های سنگین نصب‌شده روی وانت‌ها را مستند کرده‌اند.

رها بحرینی، پژوهشگر عفو بین‌الملل، می‌گوید تجهیز نیروهای سرکوب اعتراض‌ها به سلاح‌های جنگی نشان می‌دهد کشتار معترضان عامدانه است.

«دخمه»، ماشین کشتار

امید پس از چند ماه گفت‌وگو، نشانی مکانی در شهرری تهران را ارائه کرد، نمازخانه‌ای به نام «بیت‌الشهدا» در یک مرکز کاردرمانی و داروخانه که، به گفته او، بسیاری از ماموران آن را «دخمه» می‌نامند.

او مدعی است ماموران بلندپایه زیر سقف شیروانی این ساختمان گرد هم می‌آیند تا عملیات مخفی خارج از ساختارهای رسمی حکومتی را طراحی کنند.

امید می‌گوید در چند نشست این محل حضور داشته است؛ نشست‌هایی که در آنها درباره قتل تصمیم‌گیری می‌شود. او این مکان را «ماشین کشتار» توصیف می‌کند.

او فهرستی از قتل‌ها و آدم‌ربایی‌های داخل و خارج ایران ارائه کرده که مدعی است در دخمه طراحی شده‌اند. دویچه‌وله نتوانسته است ارتباط این پرونده‌ها با محل یادشده را تایید کند، هرچند مشخص شده است برخی افراد نام‌برده در شرایطی نامعلوم جان باخته‌اند.

برخی کارشناسان از ارتباط این مکان با تلاش برای ترور مشاور یکی از روسای‌جمهوری اصلاح‌طلب بیش از دو دهه پیش اطلاع داشتند، اما هیچ‌یک نتوانستند ادامه فعالیت آن را تایید کنند.

میعاد ملکی، مقام سابق وزارت خزانه‌داری آمریکا، می‌گوید وجود چنین گروه‌هایی محتمل است و عملیات مخفی می‌تواند به حکومت امکان دهد مسئولیت قتل‌ها را انکار کند.

مذهبی و بی‌رحم

جزئیات فعالیت‌های دخمه بیشتر بر روایت امید و تصاویر محدودی از مراسم مذهبی این محل استوار است.

به گفته او، نشست‌های محرمانه معمولا در پوشش مراسم مذهبی، در سالنی با پرده‌های سبز و پرچم‌های مذهبی آغاز می‌شوند. پس از صرف شام جمعی، فقط اعضای حلقه داخلی باقی می‌مانند.

شرکت‌کنندگان تلفن‌های همراهشان را تحویل می‌دهند. سپس، متخصصان باتجربه نیروهای ویژه و عملیات اطلاعاتی تا پاسی از شب درباره قتل و آدم‌ربایی گفت‌وگو می‌کنند.

امید می‌گوید جایگاه اجتماعی یا سیاسی افراد برای اعضای این حلقه اهمیت چندانی ندارد و هرکس تهدیدی علیه رهبر جمهوری اسلامی شناخته شود، ممکن است هدف عملیات قرار گیرد.

به گفته او، پس از هر عملیات، اعضای گروه به مسئولیت‌های معمول در دستگاه امنیتی بازمی‌گردند تا زمان برگزاری نشست بعدی فرا برسد.