پژوهش جدید دانشمندان دانشگاه کالیفرنیا در سانفرانسیسکو نشان میدهد که علاقه به خوراکیهایی مانند قهوه و شکلات صرفاً به طعم آنها مربوط نیست، بلکه واکنشهایی که پس از مصرف مواد غذایی در بدن رخ میدهند نیز در شکلگیری این علاقه نقش دارند.
به گزارش منز ژورنال، در این پژوهش که در نشریۀ علمی نیچر منتشر شد، محققان یک مسیر پیامرسانی آهستۀ دوپامین در مغز شناسایی کردند که به مغز کمک میکند میان طعم خوراکیها و تأثیر مواد مغذی ارتباط برقرار کند. این یافتهها میتواند توضیح دهد چرا برخی طعمها که ابتدا ناخوشایندند، بهتدریج محبوب میشوند.
ارتباط روده و مغز در شکلگیری علاقۀ غذایی
پژوهشگران قند یا ترکیبی شبیه شیربستنی را مستقیم وارد معدۀ موشها کردند تا حس چشایی در این فرایند نقشی نداشته باشد. آنها دریافتند که ورود مواد مغذی به دستگاه گوارش موجب آزادسازی مداوم دوپامین در بخشی از مغز به نام آمیگدال قاعدهایجانبی میشود.
برخلاف پیامهای معمول دوپامین که تقریباً بلافاصله در واکنش به تجربههای لذتبخش ایجاد میشوند، این پاسخ با تأخیر و پس از ورود مواد مغذی به دستگاه گوارش شکل میگیرد.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
زاکاری نایت، استاد فیزیولوژی دانشگاه کالیفرنیا و نویسندۀ ارشد پژوهش، میگوید این سامانۀ آهستۀ دوپامین باعث میشود انسان بهمرور زمان به برخی غذاها علاقهمند شود.
هنگامی که پژوهشگران این مسیر را مسدود کردند، موشها همچنان بهطور طبیعی غذا میخوردند، اما دیگر نمیتوانستند میان طعمهای ناآشنا و کالری ارتباط برقرار کنند. در مقابل، تحریک این مسیر باعث شد موشها حتی به طعمهای فاقد کالری علاقه نشان دهند.
واکنش غیرمنتظرۀ مغز انسان
آزمایشهای انسانی نیز شواهدی در تأیید این یافتهها ارائه کردند. تصویربرداری مغزی از ۱۳ مرد و آزمایشی جداگانه با مشارکت ۳۸ بزرگسال نشان داد که فعالیت مرتبط با مواد مغذی بیشتر در سمت چپ همان ناحیۀ مغز متمرکز است.
به گفتۀ نایت، هنگامی که مغز میان طعم قهوه و تأثیر کافئین ارتباط برقرار میکند، طعم قهوه نیز برای فرد خوشایندتر میشود.
پژوهشگران معتقدند شناخت این مسیر ممکن است در آینده به توسعۀ درمانهایی برای تغییر تدریجی ترجیح غذایی کمک کند. با این حال، هنوز مشخص نیست داروهایی مانند داروهای گروه پپتید شبهگلوکاگون-۱(جیالپی-۱) بر این سامانه تأثیر میگذارند یا خیر.
به گفتۀ نایت، شناخت مراحل میان تشخیص مواد مغذی در روده و یادگیری در مغز میتواند امکان تنظیم دقیق این فرایندها و تغییر تدریجی علاقه به غذاهای مختلف را فراهم کند.

