پژوهشگران آزمایشگاه آثار اقلیمی براورد کردهاند که گرمای اضافی ناشی از النینو قدرتمند کنونی ممکن است از سپتامبر ۲۰۲۶ تا پایان فوریه ۲۰۲۷ به مرگ زودهنگام حدود ۴۵۱ هزار نفر در جهان منجر شود.
این رقم شمار قربانیان ثبتشده نیست، بلکه پیشبینی مرگومیری است که گرمای ناشی از النینو میتواند به میزان معمول مرگومیر مرتبط با گرما اضافه کند. در این محاسبه قربانیان احتمالی خشکسالی، آتشسوزی و سیلاب نیز در نظر گرفته نشدهاند.
گزارش جدید آزمایشگاه آثار اقلیمی، مجموعهای پژوهشی با مشارکت چند دانشگاه و موسسه آمریکایی، از پیامدهای انسانی پدیدهای که سازمان جهانی هواشناسی پیشبینی میکند در ماههای آینده به رویدادی «بسیار قوی» تبدیل شود، تصویری بهتر ارائه میدهد.
النینو بر اثر گرم شدن غیرعادی آبهای بخش مرکزی و شرقی اقیانوس آرام شکل میگیرد و الگوهای گردش جو، دما و بارش را در نقاط مختلف جهان تغییر میدهد. پیامد آن در همهجا یکسان نیست و یک منطقه ممکن است با خشکسالی روبهرو شود، اما منطقهای دیگر با بارشهای سنگینتری مواجه شود.
پژوهشگران برای براورد میزان مرگومیر، رابطه ماهانه میان دما و مرگهای اضافی را در ۲۴ هزار و ۳۷۸ منطقه جهان بررسی و آن را با پیشبینی افزایش دما در ماههای آینده ترکیب کردند. مبنای مقایسه آنان میانگین مرگومیر ناشی از گرما در سالهای ۱۹۹۶ تا ۲۰۲۵ بود.
نیجریه، اندونزی، سودان، هند و برزیل در میان کشورهاییاند که بیشترین مرگومیر اضافی ناشی از گرما برای آنها پیشبینی شده است. گزارش پژوهشگران تنها برای منطقه ساحل آفریقا ۶۶ هزار و ۸۰۰ مرگ اضافی در شش ماه آینده براورد میکند که سهم نیجریه از آن حدود ۳۱ هزار و ۴۰۰ نفر است.
ایالات متحده نیز با براورد سه هزار و ۵۰۰ مرگ اضافی در فهرست ۲۰ کشور دارای بیشترین تلفات احتمالی قرار دارد. این ارقام نشان میدهد خطر گرما به کشورهای گرمسیری محدود نمیماند، هرچند بیشترین بار آن بر دوش مناطق آسیبپذیرتر خواهد بود.
مایکل گرینستون، از نویسندگان گزارش، به گاردین گفت رقم ۴۵۱ هزار نفر ممکن است در نگاه نخست، انتزاعی به نظر برسد، اما هر یک از این افراد عضوی از یک خانواده و جامعهاند.
تاما کارلتون، دیگر نویسنده گزارش نیز بر اهمیت اقدام پیش از رسیدن موجهای گرما تاکید کرد. به گفته پژوهشگران، پیشبینی دقیقتر گرما، فراهم کردن مکانهای خنک عمومی، افزایش آمادگی مراکز درمانی در روزهای داغ و حفاظت از افرادی که در فضای باز کار میکنند، میتواند از بخشی از مرگها جلوگیری کند.
بازه ششماهه گزارش از آن رو به فوریه ۲۰۲۷ (بهمن ۱۴۰۵) ختم میشود که پیشبینیهای دمایی مورداستفاده پژوهشگران تا آن زمان ادامه دارد، اما افزایش مرگومیر مرتبط با گرما ممکن است تا ژوئن یا ژوییه ۲۰۲۷ (خرداد و تیر ۱۴۰۶) نیز ادامه پیدا کند. سازمان جهانی هواشناسی هم در بهروزرسانی سوم سپتامبر خود احتمال تداوم النینو تا فوریه ۲۰۲۷ را «نزدیک به ۱۰۰ درصد» اعلام کرد و درباره افزایش خطر گرمای شدید، خشکسالی و سیلاب هشدار داد.
پیامدهای این پدیده به سلامت جانی انسان محدود نمیشود. برنامه جهانی غذا در ماه اوت هشدار داد که النینو ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷ ممکن است تا پایان سال آینده ۴۹ میلیون نفر دیگر را در معرض ناامنی غذایی حاد قرار دهد.
این نهاد که وضعیت ۴۵ کشور را بررسی کرد، میگوید خشکسالی و سیلاب میتوانند با آسیب زدن به محصول، درآمد کشاورزان و دسترسی به غذا، بحرانهای موجود را تشدید کنند. این پیشبینی غذایی جدا از براورد ۴۵۱ هزار مرگ ناشی از گرما است و بازه زمانی طولانیتری را پوشش میدهد.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
هشدارهای ماههای اخیر درباره ایران
در ایران، محور هشدارهای مرتبط با النینو بیش از آنکه بر براورد تلفات گرما متمرکز باشد، به احتمال تغییر الگوی بارش پاییزی و خطر سیلاب اشاره دارد. احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی، مردادماه امسال گفت بر پایه النینو و چند شاخص اقلیمی دیگر، بارشهای پاییز، بهویژه در نیمه دوم فصل ممکن است در محدوده معمول یا فراتر از آن باشد. او احتمال سیلاب را در مناطق دارای سابقه این رخداد، از جمله بخشهایی از خوزستان، ایلام و غرب کرمانشاه، بیشتر دانست.
وظیفه تاکید کرد که النینو تنها عامل تعیینکننده بارش ایران نیست و دمای اقیانوس هند، مسیر سامانههای جوی و عوامل دیگر نیز در وضعیت فصل سرد اثر دارند و از چند ماه قبل نمیتوان شدت و محل بارشها را با قطعیت تعیین کرد. او گفت برای آمادگی در برابر سیل، پیشبینیهای کوتاهمدت هنگام نزدیک شدن سامانههای بارشی اهمیت بیشتری دارند. بنابراین احتمال یک پاییز پربارش، به معنای وقوع قطعی سیل در استانهای نامبرده نیست.
گزارش جهانی آزمایشگاه آثار اقلیمی رقمی مشخص برای مرگومیر احتمالی در ایران اعلام نکرده و آنچه اکنون درباره ایران میتوان گفت، وجود هشدارهای فصلی درباره احتمال بارش شدید در برخی مناطق و ضرورت پیگیری پیشبینیهای دقیقتر در هفتهها و ماههای آینده است.
در سطح جهانی نیز پژوهشگران میگویند شدت النینو و افزایش دمای ناشی از تغییرات اقلیمی، فرصت اقدام پیشگیرانه را به موضوعی حیاتی تبدیل کرده است.
