عفو بین الملل: اخراج هنرمندان موسیقی افغان از پاکستان «بی‌رحمانه» است

موسیقی در سایر کشورهای اسلامی ممنوع نیست و افغانستان تحت سلطه طالبان تنها کشور دنیا است که موسیقی و آوازخوانی در آن کاملا ممنوع است

نیروهای طالبان در انستیتو ملی موسیقی افغانستان در کابل‌ــ WAKIL KOHSAR / AFP

حکومت پاکستان به مهاجران فاقد اجازه اقامت و دارندگان کارت‌های ویژه پناهندگی در این کشور هشدار داده است که تا دوشنبه ۳۱ مارس پاکستان را ترک کنند وگرنه طی روند اخراج اجباری که از یکم آوریل آغاز خواهد شد، از این کشور اخراج خواهند شد. این هشدار که مقام‌های پاکستان صادر کرده‌اند، با واکنش‌های منفی و انتقادهای زیادی از جمله از طرف سازمان عفو بین‌الملل روبرو شد و این سازمان ضمن اشاره ویژه به خطرات متوجه هنرمندان موسیقی افغانستان در صورت اخراج اجباری به این کشور تحت سلطه طالبان، آن را اقدامی پرخطر و «بی‌رحمانه» خواند. 

سازمان عفو بین‌الملل در بیانیه‌ای اعلام کرد: «موسیقی مرز ندارد، اما اخراج‌ها دارند. نسل‌ها است که موسیقی‌دان‌های افغان در پاکستان هنرشان را زنده نگه داشته‌ و با ترکیب سنت‌ها، سازها و نغمه‌هایی که روایتگر پایداری‌اند، به حیات خود ادامه داده‌اند.» 

 این نهاد تاکید کرد که اخراج این هنرمندان به افغانستان با توجه به وضعیت خطرناک آن کشور، نه‌تنها بی‌رحمانه است، بلکه به خاموشی صدای آنان و از دست رفتن میراث و هویت فرهنگی آنان منجر خواهد شد. 

Read More

This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)

سازمان عفو بین‌الملل در راستای حمایت از هنرمندان افغان، ویدیویی کوتاه هم منتشر کرد که در آن سه شهروند افغانستان در حال نواختن سازهایی مانند رباب، طبله و گیتار دیده می‌شوند. این سازمان هشدار داد که هنرمندان افغان در صورت اخراج به افغانستان، با آینده‌ای «فاجعه‌بار» روبرو خواهند شد و موسیقی‌شان برای همیشه خاموش خواهد شد.  

این بیانیه به‌ویژه بر وضعیت نورالله، یکی از هنرمندان افغان مستقر در پاکستان، تاکید کرد و افزود: «اخراج افغان‌هایی مانند نورالله به مسیری پرخطر در افغانستان نه‌تنها بی‌رحمانه است، بلکه به معنای از دست دادن صداها، میراث و هویت آن‌ها نیز هست.»  

سازمان عفو بین‌الملل از پاکستان خواسته است که ضرب‌الاجل اعلام‌شده را لغو و از کسانی که دهه‌ها این کشور را خانه خود دانسته‌اند، محافظت کند.  

پس از فروپاشی حکومت افغانستان در اوت ۲۰۲۱، بسیاری از هنرمندان موسیقی افغانستان به ایران و پاکستان پناه بردند و اکنون با خطر اخراج اجباری به افغانستان تحت سلطه طالبان مواجه‌اند. طالبان از همان ابتدای تسلط بر افغانستان، پخش موسیقی را ممنوع کردند و حتی به تالارهای عروسی دستور دادند به گروه‌های موسیقی اجازه فعالیت ندهند. با وجود این ممنوعیت‌ها، بسیاری از مردم مخفیانه مراسم موسیقی برپا می‌کنند اما تلاش دارند صدای آن به بیرون درز نکند.  

نظامیان طالبان و کارکنان وزارت امر به معروف و نهی از منکر این گروه در ایست‌‌بازرسی‌ها مدام خودروها را کنترل می‌کنند و به رانندگان هشدار می‌دهند موسیقی گوش ندهند. وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان در استان هرات پیش‌تر، تعدادی از آلات موسیقی را آتش زد و نواختن و شنیدن موسیقی را در اسلام «حرام» اعلام کرد. این وزارتخانه همچنین تهدید کرده است که با کسانی که ساز می‌فروشند، برخورد خواهد کرد.  

موسیقی در سایر کشورهای اسلامی ممنوع نیست و افغانستان تحت سلطه طالبان تنها کشور دنیا است که موسیقی و آوازخوانی آنجا کاملا ممنوع است. بسیاری از سازندگان آلات موسیقی از ترس طالبان محصولاتشان را پنهان و نوازندگان، آوازخوانان و اعضای گروه‌های موسیقی هم فعالیت‌هایشان را متوقف کرده‌اند. بسیاری از آنان افغانستان را ترک کرده یا مخفی شده‌اند و اکنون از نظر اقتصادی در شرایط دشواری به سر می‌برند. 

طالبان در ماه‌های نخستین حاکمیت خود در افغانستان به رسانه‌ها دستور دادند پخش موسیقی را از برنامه‌هایشان حذف کنند و این دستور با استفاده از زور اجرا شد. این گروه در دوره نخست حکومت خود در نیمه دوم دهه ۱۹۹۰ نیز موسیقی را ممنوع کرده بودند، اما با سرنگونی رژیمشان در پی حمله ائتلاف جهانی به رهبری ایالات متحده آمریکا در سال ۲۰۰۱، فصل جدیدی برای رشد هنر موسیقی در افغانستان آغاز شد. هنرمندان و دوستداران موسیقی در آن زمان تصور نمی‌کردند که ۲۰ سال بعد، طالبان دوباره به قدرت برسند و بار دیگر موسیقی را کاملا ممنوع کنند. 

بیشتر از موسیقی