از زمان سلطه طالبان بر افغانستان، شبکه تروریستی القاعده از آزادی عمل بیشتری نسبت به قبل برخوردار شده است و ایمن الظواهری، رهبر این شبکه، بیعتش با رهبر طالبان را تجدید کرده است. با بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان، برخلاف وعدههای سران این گروه به آمریکا و جهان، نه تنها رابطه آنان با القاعده قطع نشده است، بلکه افراد متهم به همکاری با القاعده به سمتهای مهم دولتی منصوب شدهاند.
پیتر برگن، تحلیلگر امنیت ملی در سیانان (CNN)، با استناد به یک گزارش ۲۵ صفحهای سازمان ملل متحد که روز جمعه ۶ خرداد منتشر شد، نوشت که فعالیت القاعده از زمان بازگشت طالبان به قدرت افزایش یافته است. براساس این گزارش، در کنار اینکه ایمن الظواهری بیعتش را با رهبری طالبان تجدید کرده است، در ۹ ماه سلطه طالبان بر افغانستان، با توجه به آزادی عملی که دارد، پیامهای ضبط شده بیشتری منتشر کرده است.
به گفته برگن، ۴۱ عضو ارشد طالبان که در فهرست تحریمهای سازمان ملل متحد قرار دارند، در مسندهای مهم دولتی گمارده شدهاند. سراجالدین حقانی، رهبر شبکه حقانی و وزیر داخله (کشور) طالبان، از جمله این افراد است. سراجالدین حقانی اکنون وزارت داخله، وزارت امور مهاجرین، اداره اطلاعات و اداره گذرنامه افغانستان را در اختیار دارد. او همچنین بر بخش بزرگی از ساختارهای امنیتی طالبان مسلط است و منابع درآمدزا در شرق افغانستان را کنترل میکند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
تحلیلگر سیانان در ادامه مینویسد که در گزارش قبلی سازمان ملل متحد، از سراجالدین حقانی بهعنوان عضو شبکه القاعده نیز نام برده شده بود و این نخستین بار است که یک عضو قدرتمند القاعده در چنین ساختاری قرار میگیرد. پیتر برگن میافزاید که این وضعیت نشاندهنده نقص توافقنامه صلح میان آمریکا و طالبان است که در دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ طرحریزی و آغاز شد و جو بایدن آن را اجرایی کرد.
مذاکرات میان دولت ترامپ و طالبان در سال ۲۰۱۸ آغاز شد و تیمهای مذاکرهکننده دو طرف پس از ماهها گفتوگو، توافق کردند که نیروهای آمریکایی از افغانستان خارج شوند و طالبان نیز با دولت وقت افغانستان وارد گفتوگو شوند. این توافقنامه در ۲۹ فوریه ۲۰۲۰ امضا شد و پس از آن، طالبان حملاتشان به نیروهای خارجی را متوقف کردند. جو بایدن با پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری، اعلام کرد که به اجرای توافقنامه امضاشده متعهد است و نیروهای آمریکایی را در روندی پرآشوب که به تسریع سقوط دولت افغانستان نیز منجر شد، از آن کشور خارج کرد.
در واقع، آمریکا با امضای توافق صلح با طالبان، این گروه را جانشین دولت منتخب افغانستان کرد. دولت وقت و مردم افغانستان هیچ نقشی در توافق صلح میان طالبان و آمریکاییها نداشتند و بهطور کلی، از این روند دور نگه داشته شدند.
این توافقنامه که طالبان را به قدرت بازگرداند، باعث نشد تا طالبان روابطش را با القاعده و دیگر شبکههای تروریستی قطع کند. بر اساس گزارش تازه سازمان ملل که سیانان به آن استناد کرده است، «القاعده از تسلط طالبان [بر افغانستان] برای جذب نیرو و بودجه جدید استفاده کرده است». در ادامه این گزارش آمده است که القاعده همچنان به حضورش در بخشهایی از افغانستان از جمله زابل، کنر و نوار مرزی میان افغانستان و پاکستان ادامه داده است.
به نوشته این تحلیلگر امنیت ملی در سیانان، سران طالبان پس از سلطه طالبان بر افغانستان، در نخستین نشست رسانهایشان گفتند هیچ تفاوتی میان زنان و مردان قائل نیستند و همه از حقوق خود برخوردار خواهند بود، اما در عمل عرصه را بر زنان تنگ کردهاند. طالبان در مدارس را به روی دختران کلاس ششم به بالا بستند، سفر تنهایی را برای زنان ممنوع کردند و در مدت سلطه این گروه بر افغانستان، بیش از ۲۰۰ رسانه تعطیل شدهاند. پیتر برگن در ادامه میافزاید که در جریان مذاکره آمریکا با طالبان، برخی تحلیلگران و مقامها بر این باور بودند که طالبان تغییر کردهاند و اکنون با طالبان شماره ۲ طرفیم، اما در واقع آنچه اکنون میبینیم همان طالبان قدیمیاند که باور و رفتارشان هیچ تغییری نکرده است.
در گزارش جدید سازمان ملل آمده است که ساختار حاکم بر افغانستان همان طالبانی است که در سال ۲۰۰۱ از قدرت خلع شد. در دولت جدید طالبان، همان افرادی به مهمترین مسندهای قدرت تکیه زدند که در دولت نخست طالبان در قدرت بودند.
در گزارش سازمان ملل متحد همچنین به حضور گروههای تروریستی خارجی در افغانستان اشاره شده و آمده است که تحریک طالبان پاکستان یکی از بزرگترین شبکههای تررویستی خارجی است که چند هزار جنگجو در افغانستان دارد.
پیتر برگن با اشاره به بازداشت و زندانی شدن شهروندان خارجی بهدست طالبان در ماههای اخیر، افزود که پیتر جوونال که از چند ماه پیش در زندان طالبان است، زمانی فیلمبردار سیانان بود و از دوستان نزدیک او است. پیتر جوونال در سالهای اخیر به تجارت مشغول بود و در بیست سال گذشته، در افغانستان فعالیت میکرد.
طالبان برخلاف وعدهای که در مورد برقراری امنیت در سراسر افغانستان میدهند، از کنترل اوضاع ناتواناند و حملههای مرگبار اخیر گروه دولت اسلامی، موسوم به داعش خراسان، بیش از همه مردم افغانستان را از آغاز دور جدیدی از کشتار و ناآرامی نگران کرده است.