یکشنبه، ۱۰ فروردین (۳۰ مارس)، نخستین روز عید فطر در افغانستان است. مقامهای طالبان، مخالفان سیاسی و نظامی این گروه و برخی چهرههای سیاسی سابق افغانستان پیامهای تبریک عید را منتشر کردند. در این پیامها، طالبان بر تعامل با جامعه جهانی تاکید کردند، در حالی که مخالفانشان بر ادامه مبارزه علیه این گروه اصرار داشتند. از سوی دیگر، رهبران سیاسی پیشین همچون حامد کرزی و عبدالله عبدالله بر اهمیت آموزش، عدالت اجتماعی و حقوق شهروندی تاکید کردند.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، اعلام کرد که نماز عید در استان قندهار، واقع در جنوب افغانستان، به امامت ملا هبتالله آخندزاده، رهبر این گروه، در مسجد عیدگاه برگزار شده است.
رهبر طالبان در پیام صوتی منتسب به او بر لزوم پایان دادن به اختلافات درونگروهی تاکید میکند و خواستار اتحاد میان اعضای این گروه میشود.
او در این پیام میگوید: «از بدی و مشکلات بگذرید و برادران همدیگر شوید، با همدیگر یکجا شوید. یکبدن شوید و اختلافات را کنار بگذارید. تقاضاهای شخصیتان را کنار بگذارید، برای دین خدا یکجا شوید. تلاش کنید که دین خدا را حاکم کنید. خواهشهای شخصیتان را چه میکنید؟ قلبهایتان را پاک کنید. همدیگر را ببخشید، به همدیگر اعتماد کنید، جامعه را بسازید و قدرتمند شوید.»
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
این اظهارات در حالی مطرح میشود که طی ماههای اخیر درباره اختلافات میان مقامهای ارشد طالبان گزارشهایی منتشر شده است. ازجمله، تنش میان سراجالدین حقانی، وزیر داخله و رهبر شبکه حقانی، با طالبان مستقر در قندهار. گزارشها حاکی از آن است که سراجالدین حقانی به مدت دو ماه در دفتر کارش در وزارت داخله حضور نیافته است.
با این حال، هفته گذشته، ذبیحالله مجاهد اعلام کرد که ملا هبتالله آخندزاده جلسهای امنیتی در قندهار برگزار کرده است. در این نشست، سراجالدین حقانی، مولوی یعقوب، وزیر دفاع، و عبدالحق وثیق، رئیس استخبارات طالبان، حضور داشتند و گزارشی از فعالیت نهادهای امنیتی ارائه شد.
این نخستین حضور سراجالدین حقانی در جلسات امنیتی قندهار پس از کشته شدن خلیلالرحمان حقانی، وزیر امور مهاجرین طالبان و یکی از چهرههای کلیدی شبکه حقانی، است. او در اوایل دسامبر ۲۰۲۴ در حمله انتحاری شاخه خراسان داعش کشته شد.
مقامهای ارشد طالبان در پیامهای تبریک عید بر لزوم تعامل با جامعه جهانی تاکید کردند.
ملا عبدالسلام حنفی، معاون اقتصادی نخستوزیر طالبان، در سخنرانیاش در مراسم نماز عید، که در ارگ ریاستجمهوری برگزار شد، گفت: «ما با تمام کشورهای جهان خواهان روابط نیک و حسنه براساس احترام متقابل هستیم.»
ملا عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی نخستوزیر، نیز خواستار بهبود روابط با جامعه جهانی شد و گفت که باید «بالای کشورهای جهان صدا زد که راه تعامل سازنده سیاسی و اقتصادی را با امارت اسلامی هموار سازند و امارت اسلامی در چوکات پالیسی (چارچوب سیاسی) اقتصاد محور و احترام متقابل خویش، به هرگونه تعاملات و مناسبات مناسب آماده میباشد».
همچنین، ملا محمد حسن آخوند، نخستوزیر طالبان، در پیام خود اعلام کرد که رژیم طالبان در امور داخلی سایر کشورها مداخله نمیکند و به دنبال روابط «خوب» و تعامل با کشورهای جهان است.
پیامهای تبریک عید مخالفان طالبان
همزمان با عید فطر، مخالفان سیاسی و نظامی طالبان نیز پیامهای عیدی (تبریک عید) منتشر کردند.
احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت ملی، عید را به مردم افغانستان تبریک گفت و بر تداوم مبارزه تاکید کرد. او در پیام خود گفت: «مبارزه در راه حق و آزادی، خود والاترین عبادتها است و ایستادگی در مسیر عدالت عالیترین صورت تعهد اخلاقیـانسانی و بیداری وجدان آدمی است. امیدوارم که این عید سرآغازی برای وحدت، همبستگی و تقویت ایمانمان در مسیر عدالت و آزادی باشد.»
جبهه آزادی افغانستان نیز در پیام عید خود، رژیم طالبان را متهم کرد که افغانستان را به «زندانی بزرگ و مخوف» برای شهروندان و «بهشت امن» برای هراسافکنان در منطقه و جهان تبدیل کرده است.
در پیام این جبهه آمده است: «جبهه آزادی افغانستان عملیات چریکی و فعالیتهای نظامی خویش را به احترام ماه مبارک رمضان بهصورت یکجانبه و مشروط به حالت تعلیق درآورده بود. برنامههای عملیاتی جبهه با سپری شدن روزهای عید سعید رمضان از سر گرفته میشود. به این وسیله از شهروندان ملکی (غیرنظامی) در سرتاسر افغانستان خواسته میشود تا از نزدیک شدن به مراکز تجمع، قرارگاهها، افراد، جاسوسان محلی و محلات مربوط به این گروه که بهعنوان اهداف مشروع جنگی شناخته میشوند، خودداری کنند.»
امرالله صالح، معاون پیشین ریاستجمهوری افغانستان و عضو ارشد جبهه مقاومت ملی، نیز در پیام خود بار دیگر بر لزوم مبارزه با رژیم طالبان تاکید کرده است.
او گفت: «نوید اما این است که طالب در بنبست سیاسی فرومانده و این تنگنا روزبهروز ژرفتر میشود. سلطهای بیمشروعیت قانونی و پشتوانه ملت، نه ثبات میآورد، نه آبرو مییابد، نه رفاه میبخشد. من با همه اهل ضد طالب و غیر طالب بر این باورم که برای افغانستان پسا طالب نهتنها که باورمند باشیم بلکه برای مدیریت کشور در سحرگاه پس از پیروزی آمادگی لازم داشته باشیم.»
او همچنین بر وحدت میان مخالفان طالبان و شهروندان افغانستان تاکید کرده و آن را عاملی برای ترقی کشور دانسته است.
امرالله صالح در این پیام گفت: «برای اعاده وقار و عزت افغانستان، متحدانه و با روحیه همدیگرپذیری باید مبارزه و تلاش کنیم.»
حامد کرزی، رئیسجمهوری پیشین افغانستان، بار دیگر بر اهمیت آموزش برای مردان و زنان تاکید کرد و ممنوعیت تحصیل دختران و اشتغال زنان را از موانع اصلی پیشرفت کشور دانست.
او در پیام خود گفت: «روشن است که هیچ جامعهای بدون دانش و آموزش نمیتواند به پیشرفت و سعادت دست یابد. بر این نکته تاکید میکنم که تعطیلی مراکز آموزشی دخترانه و ممنوعیت اشتغال زنان از موانع اصلی پیشرفت کشور است. اگر میخواهیم مستقل، باوقار، آباد و پیشرو باشیم باید به امر آموزش توجه فوری، اساسی و جدی داشته باشیم و شرایط لازم را برای آن فراهم کنیم تا فرزندان (دختر و پسر) این سرزمین کهن با استفاده از دانش خود در پیشرفت کشور عزیزمان سهیم باشند.»
حامد کرزی در گذشته نیز بارها خواستار رفع ممنوعیت تحصیل دختران شده بود، اما طالبان تاکنون به این درخواستها پاسخی ندادهاند.
عبدالله عبدالله، رئیس شورای عالی مصالحه ملی در حکومت پیشین افغانستان، نیز در پیام عید خود ابراز امیدواری کرد که مردم افغانستان بتوانند در سایه عدالت اجتماعی زندگی عزتمندانهای داشته باشند.
او گفت: «امیدواریم به برکت دعای خیر مردم، زمینه زندگی باعزت در سایه عدالت اجتماعی برای همه هموطنان عزیز ما تامین گردد و مردم افغانستان بتوانند با برخورداری از حقوق اسلامی و انسانیشان در آبادانی کشور سهیم گردند.»
بیش از سه سال و نیم از تسلط طالبان بر افغانستان میگذرد و در این مدت این گروه سیاستهای سرکوبگرانهای را در جامعه اجرا کرده است که واکنشهای گستردهای در پی داشته است.